Wednesday, 28 September 2011

АМЕРИКЧУУД УУЧЛАЛ ГУЙХ ЁСТОЙ ЮУ?

Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 66 дугаар чуулганд оролцож Монголын ардчиллыг сурталчилж байна. Ливи, Тунис зэрэг улс орнуудын удирдагчид Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржтой уулзан Монголын ардчиллын туршлагыг судлах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлсэн. Ливийн Үндэсний шилжилтийн зөвлөлийн тэргүүн Мустафа Аль Жалил “Таныг Ливид очиж хувийн туршлагаа хуваалцвал бид баяртай байх болно. Танай улс Ардчилсан орнуудын хамтын нийгэмлэгийг тэргүүлж байгаа нь бидэнд том үлгэр жишээ” гэж Ерөнхийлөгчид хэлжээ. Харин Тунисын Ерөнхий сайд Мохамед Ганучи, дөнгөж ардчиллыг тогтоож байгаа манай улс, танай улсын туршлагыг судалмаар байна. Энэ жил киргизүүд танай ардчиллын туршлагыг судалсан гэсэн. Бид ч гэсэн ирэх жил өөрийн хүмүүсээ Улаанбаатарт илгээж туршлага судлуумаар байна гэжээ.

Манай улс Ардчилсан орнуудын хамтын нийгэмлэгийг хоёр жил даргалах болсон нь Монгол хэр ардчилсан улс болсны тод жишээ болжээ. Үүнийг улам бататган АНУ-ын Гадаад бодлогын нийгэмлэг, Ардчиллын төлөөх Америкийн Үндэсний сангаас Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдоржид “Эрх чөлөөний төлөө” Тэргүүн шагналыг олголоо. “Өөрийн улсдаа ардчиллын үйл хэргийг зоригтойгоор эхлүүлж, ардчиллыг тогтоох үйл явцад тууштай оролцож, улс орноо амжилттай удирдаж, улмаар олон улсын тавцанд ардчиллыг бэхжүүлэх үйлсэд идэвхтэй оролцож байгаагийн төлөө Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдорж таныг “Эрх чөлөөний төлөө” Тэргүүн шагналаар шагнаж байна” гэж Ерөнхийлөгчийг шагнах тухай шийдвэрт бичсэн.

Энэ бүгдээс харахад Монгол ардчилсан Ерөнхийлөгчтэй, ардчилсан орон гэдгийг дэлхий нийт хүлээн зөвшөөрч. Гэвч нэг “таагүй явдал” Ерөнхийлөгчийг маань бас янз бүрээр дуудахад хүргэлээ. Шуудхан хэлэхэд, хэрэв Обаматай хэт ойрхон зогссоныг эс тооцвол, манай Ерөнхийлөгчийн алдаа гэж юу байх билээ. Америкийн Ерөнхийлөгч Барак Обама л алгаараа Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийн нүүрийг алгаараа хааж зураг
Үнэндээ Нью-Йорк хотноо өнгөрсөн мягмар гарагт болсон “Нээлттэй засаглалын түншлэл” санаачилгын нээлтийн үеэр зураг даруулсан дэлхийн улс орнуудын удирдагчдаас хамгийн алдартай нь Монгол, Америкийн Ерөнхийлөгч нар тодорсон билээ.

Дээрх зураг үнэн эсэх талаар олон хүн анх эргэлзсэн байна. Зассан зураг байж магадгүй гэж эргэлзэж байсан хүмүүс сүүлд нь засаагүй, бодит зураг болохыг нь мэдээд янз бүрийн таамаг дэвшүүлжээ.

Ардчилсан Ерөнхийлөгчийг маань “алган нүүртэй” Ерөнхийлөгч гэж нэг нь бичсэн байна. “Алган нүүртэй төрсөн эсвэл бусдаас ялгарахын тулд мэс засал хийлгэж алган нүүртэй болсон” гэжээ. Мөн “Обамагын төмөр нударга Цахиагийн Элбэгдоржийн соронзон нүүр лүү гэнэт татагдсан”, “Обаматай зураг авахуулсан удирдагч нар Обамагаар тоглож зэрэг гараа өргөнө гэчхээд өргөөгүй”, “Монголын Ерөнхийлөгч, Ерөнхийлөгч Обамаг гараа өргөхөд нь албаар араар нь нуугдаж алдарших гэсэн” гэх мэт олон тайлбарыг интернэтээр бичсэн байна. Мөн зарим хүмүүс “Фотозурагчин зураг авахынхаа өмнө, ‘Обамаг дахин сонгогдохыг хүссэн хүн гараа өргөөрэй’ гэж хэлтэл Обама ганцаараа л өргөсөн” гэж зургыг тайлбарлажээ.
Америкчууд ганцаараа мэт аашилсан Ерөнхийлөгчөөсөө ичиж бүр Монголын Ерөнхийлөгчөөс уучлалт гуйх нэгдсэн арга хэмжээг авч байгаа юм байна. Нэгэн вебсайт дээр манай Ерөнхийлөгчийн вебсайтай холбоос хийн, америкчуудыг Обамагын өмнөөс уучлал гуйхыг уриалсан байх юм.

Тэр урианд Монголын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржид уучлал хүсч хүндэтгэсэн захиа бичээрэй. Тэгээд яагаад Барак Обама тусгаар улсын удирдагчийг доромжлох болсон шалтгааныг өөрийнхөө тайлбарлаж өгөөрэй гэсэн байна...

Гэхдээ л америкчууд бас арай л хэтрүүлээд байх шиг. Санамсаргүй болсон уг тохиолдлыг манай Ерөнхийлөгч болон монголчууд доромжилсон гэж үзэхгүй, Обама гараа өргөө л биз, манай Ерөнхийлөгч ард нь зогсоо л биз гэсэн янзтай хандаж байна. Ер нь “Нээлттэй засаглалын түншлэл”-ийн арга хэмжээнд манай Ерөнхийлөгчийг өөрөө урьчихаад “Энэ залууг хасчих” гээд гараа өргөх үү. Өргөхгүй.

Монголын нэг вебсайт дээр “Нью-Йорк таймс” сониныг иш татан Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Цагаан ордны тэргүүнтэй ойрхон зогсч ардчилсан улсын тэргүүнүүдийн найрсаг харилцааг харуулах гэж хичээсэн ч Обама харамсалтай нь Ц.Элбэгдоржийн нүүрийг таглаж орхижээ гэж бичжээ. Харин нэг телевизийн сувгаар манай Ерөнхийлөгч намхан учраас өндөр хүний хажууд очиж зогсмооргүй юм байна гэсэн утгатай зөвлөмжийг өгч байсан. Гэхдээ манай Ерөнхийлөгч Обамагын хажууд зогсох гэж улайн цайм зүтгэн “оочер дайраагүй”.

Хэдийгээр америкчууд Ерөнхийлөгчөө уучлал гуйсангүй гэж шүүмжилж байгаа ч, уучлал гуйхгүй нь харин манай улсыг хэр ардчилсан улс вэ гэдгийг батлаад байгаа юм биш үү. Хойд Солонгосын удирдагчийн нүүрийг Обама гараараа тагласан гээд бодоод үз дээ. Тун ноцтой хэрэг болно биз. Тиймээс уучлал гуйх ёстой, үгүй гэдэг нь монголчуудаас шалтгаалах зүйл. Хэрэв бид уучлал гуй гэвэл америкчууд уучлал гуйж ч магадгүй. Ямартаа ч анхны ардчилсан Ерөнхийлөгч маань олон улсын дипломат ёсонд бас нэг шинэ жаягийг тогтооход “нүүр бие” оролцох шиг боллоо. Одоо албаны ёсны зураг авалтын үед гараараа даллахыг хориглох тухай яригдах байх. Хэрэв тэгвэл олон жилийн дараа Монголын Ерөнхийлөгчийн нүүрийг Америкийн Ерөнхийлөгч гараараа тагласан тул олон хүн зураг авахуулахад гараараа өргөхийг хориглосон гэж түүхэнд үлдэх нь дамжиггүй...