Sunday, 26 July 2009

Пөөх, Паах, Пээх... Ёох...

—Эрдэм алтан медалтай төгссөн хүн шүү дээ, би!
—Пөөх!
—Бас авъяас алтан медалтай!
—Паах!
—Хими, физик, тоогоороо эрдэм алтан медал аваад, сагсан бөмбөгөөрөө мундаг байсан болохоор арван жилээ төгсөхдөө авъяас алтан медал авсан.
—Пээх!
—Намайг чинь манай сургуулийн бүх багш нар булаацалддаг. Багш болгон олимпиадад бэлдэх гээд л гуйгаад, сургуулиа төгсөөд химиэр яв, физикээр яв, бие тамирын багш болохоор сагсаараа яв гээд л гуйгаад байдаг байсан.
—Ёох! Aлчих юм аа чи!...Чиний тухай тэгвэл бичнээ...
—Тэгэхгүй юу? Та тэгэхдээ өөрийгөө бас бичээрэй. Хамуутай юмшиг шилбээ маажаад л...
—За, за, за.... Ийнхүү маягаар Минжээ бид хоёр наадмын өмнөхөн нэгэн паабанд ярилцаж суулаа. Их халуун өдөр байсан тул би шоорт өмссөн байв. Тэгээд пөөх, паах, пээх...ёох гэсээр би нүцгэн шилбээ маажиж зөөлөн буйдан дээр сууж байсан юм.
—Бичсэнийг нь уншихаар нүд бүлтийлгэж, ам ангайлгачихдаг байж, уулзахаар маанаг хүн шиг ёох, ёох алчих юмаа гэхээс өөр юм хэлдэггүй хүн байна ш дээ.
—Хэхэхэ...би ярихдаа муу—
—Тэгвэл бичээрэй
—За
—Эсвэл ах жаахан бишүүрхээд байна уу? Анх уулзаад жаахан бишүүрхээд байх шиг байна даа, тийм үү?
—Хм...
—Ахаар жаахан юм яриулья гэсэн чинь, би л яриад байх юм. Жаахан бишүүрхээд л байх шиг байна даа...
—Хэхэхэ...
—Би уул нь таньтай уулзаж монголын нийгэм, улс төрийн талаар жаахан ярилцъя гэсэн юм.
—Яая!... Алчих юмаа! гээд би толгойгоо маажтал ширүүн харцтай тулгарав!
*
Тэр өдөр над руу Минжээ залгаад уулзая гэхэд нь би шууд за гээгүй юм. Бараг танихгүй жаахан охинтой чинь би юу ярих билээ дээ.
—Үгүй ахын дүү, ах нь жаахан завгүй байна гэтэл
—Би таньтай өнөөдөр л уулзая гэсэн юм. Гэж нэлээн гомдонгуй хэлэх шиг болоход нь бас айлын охиныг гомдоочих юм болов уу гээд уулзсан маань энэ. Очоод уулзтал тэр гялалзсан хар гутал, шугам шиг индүүдсэн хар өмд, офиссын шоотой цамц өмссөж, лаг чамин бугуйн цаг зүүж, лаг гоё үнэртэй ус ханхлуулчихсан зогсож байдаг юм байна. Хамуутай нохой шиг хувцасласан өөрөөсөө би ичсэн гэж. Энэ хүүхнүүд үү киноны баатар шиг, эршүүд хоолойгоор:
—За та сайн байна уу? гээд Минжээ гараа сунгахад нь би:
—За сайн гээд, гялс гараа сунгаад, гялс буцааж авлаа.
—Хоёулаа ийшээ зугаалах уу? Гараа тосон заагаад, Эсвэл нэг газар орж суух уу? гэж байна. Нэг газар орж сууя гэж би дуун дээр нь хэллээ.
—Тэгвэл би ийшээ гэр лүүгээ ороод мөнгөө авчихаад гараад ирье
—Өө тэрэнд санаа зоволтгүй. Ганц ганц пийв уухад ах нь даачихна гэтэл:
—Ганц ганц болохоор нь дааж байгаа юм уу? гэж байна.
—Хэхэхэ... Ямар хэгжүүн охин бэ гэж би дотроо бодов.
*
Пийв уунгаа ярилцтал Минжээ нэлээн айхтар, эрдэм номын араас явсан охин болох нь илтээ. Бизнесын чиглэлээр суралцаж байгаа, бас part-time-аар нэг офисст ажилладаг тун сүрхий охин аж. Мөн 8 сарын 5-наас Shepherd bush-ын Argos-ын хажууд Лхагва, Пүрэв гарагт ажилладаг монгол хоолны зоогын газар ажиллуулах гэж байгаа гэнэ. Тэнд нь үйлчлүүлэгчид нь гаднаас архи, дарсаа авч орж болох юм гэнэ.
—Ах Хамбын араас чулуу шидээд л гэхэд нь би түүнийг надтай яагаад уулзсан болохыг таасан юм. Тэрбээр өөрийн блогтой юм байна.
—Надад сайхан санагдсан болохоор би бусадтай хуваалцая гээд одоо нэг ном орчуулж байгаа. Түүнийгээ блог дээрээ тавьдаг. Нэр хүнд, карьер хөөсөн юм байхгүй ээ дүү чинь...
—Ёоё...
—Уншсан хүмүүс хоосон магтахаас биш, ганц ч олигтой шүүмж бичихгүй шүү.
—Паах... Чи одоо хэдтэй билээ?
—Хорин хоёртой, хорин хоёр ч бараг хүрээгүй яваа хүн шүү дээ би чинь... Пөөх...хорин нэг... Одоогийн бацаанууд аймаар сүрхий юмаа...

Салахдаа тэрээр эр хүн шиг гар барьснаа:
—Ахтай би л эхэлж утасдаж, уулзъя гэхгүй бол ах ямар надтай уулзах биш дээ гэнэ байна.
—Хэхэхэхэ... I felt very privileged.
*

Гэртээ ирээд Минжээгийн блогоор орж орчуулгыг нь үзэж сонирхов. Үнэхээр надад хэлэх алга—алчих юмаа, лаг юмаа гэхээс өөр... Хорин нэгэн насандаа би чинь яаж хүн цохиж унагах вэ гэж өдөр шөнөгүй бодож, айлын охиныг орцонд хоргоон айлгаж зогссон болохоос англи хэлнээс ном орчуулах нь байтугай а, б-гүй явлаа шүү дээ...

Хэрэв Минжээ надаас зөвөлгөө авъя гэж байгаа бол би түүнд бичээд, орчуулаад л бай гэхээс өөр юу хэлэх вэ дээ. Байнгын давталт л чухал. Хэн нэгнээс сайшаал, урамшуулалт хүсэлгүй, давтаад байхад л болчих юмшиг байгаа юм. Ер нь тэгээд зүгээр суухаас зүлгэж суу гэдэг шиг нэгэнт л орчуулаад эхэлсэн юм чинь би-гээ тоож хэнхэг болж, шатчихгүйхэн шиг зүтгүүлээд байхад л болно.

Харин гадаад хэл сурах тухай бол надад нэг үнэмшил байдаг: эх хэлээ зэрэг хөгжүүлвэл саад биш түлхэц болно гэж. Мөн гадаад хэлийг сайн сурвал төрөлх хэлээ эзэмших чадвар ч гэсэн цаагуураа хөгжөөд байдаг юмшиг ээ. Тэртэй тэргүй тархи нь ганц юм чинь, аргагүй ч юмуу. Англи хэл сурахдаа монголоор яаж хэлвэл зүгээр үү гээд л бодоод явбал цаагуураа хөгжөөд байдаг юмшиг.

Би заримдаа ингэж боддог юм гадаа хэлийг төрөлх хэл шигээ, төрөлх хэлээ гадаад хэл шиг шамдан сураад эхэлвэл жинхэнэ хос хэлийг эзэмшлээ гэж хэлж болох юм гэж... (Гадаад хэл сурчихаад, монгол хэлээ мартчихвал, нэгийг нөгөөгөөр солиод ямар тус байх билээ. Ажиглаад байхад манайхан ингэж их алддаг.)

Бичгийн монгол хэлийг эзэмшсэн байхад, гадаад хэл сурсантай л адилхан. За босоо монгол бичгийг уншаад, бичээд сурчихсан байхад ч жинхэнэ гайхамшиг. Даанч би чадахгүй л дээ.

Би бол англи хэлийг сайн сурч чадаагүй. Жаахан уншиж сураад л, шууд л том том номууд бариад хүчиндээд эхэлсэн. Гэхдээ дандаа нэг чиглэлийн олон ном уншсан нь ойлгоход дөхөм болсон. Мөн кассеттай номнууд их уншсан маань чихний бөглөө жаахан онгойлгосон. Харин би бичих дадлага хийгээгүй зөвхөн уншсан болохоор тэр тал дээрээ муу. Одоо жаахан бичдэг л болмоор санагдаад байгаа юм даа. Уг нь энд гурван жил болоод гэв гэнэт л би цоороод англиар шүлэг бичээд эхэлсэн юм. Гэтэл нэг л өөртэй итгээгүй юу? Эсвэл үндсэрхэг зан маань хөдөлсөн үү? Чи англиар бичээд хаа холдох юм бэ? гээд бодсон чинь татарчихсан. (Тэгэхээр энэ бас сэтгэлзүйн асуудал байж таарна.) Уул нь тэр эрчээрээ л яваад байсан бол англиар шүлэг бичиж гавьдаггүй юмаа гэхэд бичгийн хэл маань сайжрах байсан даа...

Үүнтэй адил орчуулга хийж эхэлсэн хүн бол эргэлзэлгүй зүтгээд л бай. Алдаа дутагдлаас айвал хөгжихгүй. Харин ч алдаагаа харах тусмаа баярладаг, би хөгжиж байна гэж бодвол улам л сайжирна л даа... Нээрээ японы нэг каратэ хэлсэн байдаг ш дээ. Хувьсахгүй бол ухралт гэж. Би энэ үгийг байнга л оролдлого хийх нь зүгээр сууснаас л дээр гэж тайлбарладаг юм... За, за нэг иймэрхүү, дутуу орхисон яриаг гүйцээхэд...

2009.07.25
23.01

Tuesday, 7 July 2009

Сайн үйлсийн зар

“Эрдэм Mэдлэг, Үлгэрийн Ордон” Төсөл
Монгол дахь Хүүхдийн Эмнэлгүүдийн сургалт болон тоглоомын өрөөнүүдийг тохижуулах, эмчлүүлж байгаа хүүхдүүдийн оюун санаанд хувь нэмэр оруулахаар Их Британи Улсад ажиллаж, сурч, амьдарч байгаа монголчууд та бүхнээс хэрэгцээ хангахуйц илүүдэл хүүхдийн тоглоом, ном, хувцас, CD, DVD, кассет, хичээлийн хэрэглэл болон мөнгөн хандиваар хувь нэмрээ оруулахыг уриалж байна. Их хэмжээний ачааг хаягаар очиж авна.
Идэвхитэй оролцсон хүмүүсийн овог нэрийг тохижуулсан өрөөний талархлын самбарт тавих болно.
Та бүхнийг энэ ариун үйлсэд идэвхитэй оролцоно гэдэгт итгэж байна.
Төслийг хэрэгжүүлэгчид: Одонгэрэл утас 07766588058, Эрдэнэтуяа утас 07914000791, Отгонбаатар утас 07534960202 Мандахцэцэг утас 07518116446, Энхбаатар 0097696685479, Цэрэнчимэд 0097699993308
Төслийг хэрэгжилтийг www.orloo.com/84600 Бүтээлч 3алуус http://www.mongolchuud.co.uk/ тавигдана.

Monday, 6 July 2009

Хөлбөмбөг, теннисны тэмцээний зураг

Зуны нарлаг өдөр 7сарын 5нд. Энэ жилийн наадмын хүрээнд хөлбөмбөг, ширээний теннис, сагсан бөмбөгийн тэмцээн зохиогдож өнгөрлөө.

Хамгийн ганган шар хувцастай Лондонгийн баг. Арга ч үгүй юм. Жинхэнэ Челсийгийн бэлтгэлийн хувцасыг авчираад өмсчихсөн юм чинь. Тоглочихоод угаагаад, буцаагаад тавьчих юм чинь яадаг юм. Ажил, амралтаа ингэж л зохицуулах хэрэгтэй дээ.
Манчестерийн баг Лондонгийн хөгшчүүлийг ялсан ч хөвгүүдэд ялагдав. Тэгэхдээ цоглог залуус шүү.
Цагаан хувцастай ялсан бацаанууд










Хөлбөмбөгийн тэмцээний заменээр ирсэн Малыш, теннис тэмцээн болж байгааг дуулаад шагайгаад ирье гээд явахад нь би цугтаа очлоо.




Шагайх гэсэн хүнийг энд тэндээс тоглоё, тоглоё гээд хүмүүс гуйгаад, мэргэжлийн өвчнийг нь хөдөлгөв.









Цагтаа японы шигшээгийн 2т байсан, мэргэжлийн тамирчинтай, Монгол улсын олон удаагийн аварга мастер Ма цохиж гарлаа. Том гэдэстэй ч зогсолт, хөдөлгөөн, мэдрэмж, техник нь харагдаад байгаа муу Ма-гаараа би чинь бахархлаа.













Энд алдсан ч Малыш ялсан. Сурсан юм гэдэг сайхан юмаа.






Шагайгаад ирнэ гэсэн хүн чинь аварга болоод хөлбөмбөгийн тэмцээн үзүүлсэнгүй. Төгсгөлд нь ирлээ.



Тэмцээний дараа...