Sunday, 19 October 2008

Соёлжих шоoт-кат /short-cut/

Гадаад байгаа Монголчуудад хандаж, Монгол Улсын Засгийн газрыг төлөөлөн Ерөнхий сайд С.Баярын бичсэн “Та нар маань”, “Та нар маань”, “Та нар маань” гэсэн ил захидлыг уншаад харьд суугаа би бараг л уйллаа.

Шоовдорлогдсон хүүхэд тоогдохтой адил – Ерөнхий сайдыгаа ‘доош орон’ ‘хар’ голцуу хүмүүсийг “соёл иргэншлийн их ертөнцөд нэвтрэх санал сэдэл, тэвчээр хатуужил, эрэл эгээрлийн ‘түүчээ’...манай үндэстний хамгийн зоримог, өөртөө итгэлтэй, юуг ч бүтээх увидастай хэсгийн төлөөлөл” г.м. магтахаар – Монголоос зугтсан олон монголчууд магнай нь хагартлаа баярлаж биеэ тооцгоов.

Урьд нь албан томилолт, арилжааны хэргээр л хааяа зорчдог, эсвэл монгол хүн огт хүрээгүй оронд Та бид нар ядуу, шударга бус, хээл хахуульд баригдсан нийгмийнхээ “ачаар” бараг өөрсдөө ч сонголгүй хүрч иржээ. (Хэрэв Монгол баян бол бид ингэж харьд хавчигдан амьдрахгүй шүү дээ.)

Монголоос зайлцгаасан бид одоо том хүч болсон болохоор бүр “үнэд орж” Ерөнхий сайд маань хүртэл “Чингисийн байгуулсан их голомтын тасархай нь Та нар маань билээ” гэж бидэнд санууллаа.

Нээрээ л, Монгол гэдэг нэрийг толь бичгээс л харж мэддэг, мэдлээ гэхэд аугаа дээдсийг минь “талын зэрлэгүүд” мэтээр төсөөлдөг харь хүмүүсийн дунд амьдрахаар явсан Та бид нар жинхэнэ эр зориг гаргаж, зарим нь бүр зодоон цохиондоо хүрч, хэрэлдэж уралдаж байж Монгол гэдэг нэрийг “гадаад чихний хэнгэргэнд” хадаж өглөө шүү дээ.

Одоо Нью-Иоркийн тэнгэр баганадсан байшин дотор ч, Лондонгийн Хай Стрийт гудамжинд ч, Токио, Сөүлийн төвд ч, “Монгол гэж улс байдаг юм уу?” гэж хэнбугай ч асууж тэнэгтэхгүй байхаа (Ерөнхийлөгч Н.Энхбаярыг 10-д жилийн өмнө анх Лондонд ирэхэд онгоцны буудал дээр нь ингэж асуусан гэсэн).

Энэ бол яах аргагүй Монгол улсыгаа амьд биеэрээ рекламдсан Та бид нарын гавьяа. Энэ гавьяаг хойч үе маань мартахгүй бa Ерөнхий сайдын бичсэнээр, монгол хүн бүр үр хойчдоо үлгэр сургаал болгон үлдээх учиртай аж.

Та бидний бас нэг гавьяа бол (Ерөнхий сайд бичсэн) хөгжингүй улсуудыг хөндлөнгөөс биш ойрын зайнаас, бүр дотроос нь харж, өнөөгийн монголчуудынхаа “нүд” нь болсон явдал. Энэ утгаараа ч бид Монгол руу материаллаг болон материаллаг бусаар “их хөрөнгө орууллаа”. Наад зах нь нутаг руугаа моодонд орсон шинэ загварын Дийзель жинс, гар утас, хуучраагүй жийп машин г.м явуулдаг маань манай улсын өнгө үзэмж, хөгжилд их нэмэр болжээ.

Нэрт нийтлэгч Баабарын бахархан ярьснаар, өнөөдөр УБ-т 130 мянган машин явж, сая гурван зуун мянган гар утас ажиллаж байна. Энэ гар утаснуудын хэд нь та бидний явуулсан гар утас бол; даатгалын компаниудыг хулхидан байж бидний явуулдаг үнэтэй цайтай гар утаснууд санаснаас ч өндөр хувийг эзлэнэ дээ.

Хэдийгээр 18 жилийн өмнө 5$ (дундаж) байсан цалин өдгөө 100$ (доод хэмжээ) болсон ч дарга, сайд болоогүй, боос эзэн хийгээгүй жирийн дундаж иргэн, тэнгэрт хадсан үнэтэй гар утсыг хэрэв та бид үгүй бол барьж, хэрэглэж чадах билүү; xэрэв та бид байгаагүй бол “будагных нь үнэр арилаагүй” шинэхэн электрон барааг нутагтаа үлдсэн монгол ах дүүс маань хэрхэн хэрэглэж, гангарч явах билээ. Тиймээ, Та бид нар их гавьяатай!

Энэ гавьяа амархан олдоогүй ээ. Үүнийг Ерөнхий сайд маань мэдэхийн дээдээр мэдэж байна, “Та хэд маань Цагаан сарын Шинийн нэгэнд цэнхэр хангайнхаа овоонд мөргөж чадахгүй бэтгэрч суугаа…буурал дээдсээ буцах замд нь үдэж, Бурхны оронд залах ёсонд ирж чадалгүй элгэндээ бэтгэрч байгаа…ихэмсэг гүрнүүдэд нуугдаж хаагдахын гачланг амсаж яваа… Нэг гаргавал эргээд оруулдаггүй оньс хатуу үүдийг нь бүрмөсөн хаалгачихгүйн тулд тийнхүү зовлонгоо нууж, жаргалыг хурайлан суугаа…” гээд л өөрөө амссан мэт бүгдийг тоочлоо. Ерөнхий сайдын ерөөснөөр эх орон, өрх бүлээ тэжээх гэж яваа ариун үйлс, үнэн сэтгэлийг маань монголын тэнгэр Чингис хааныг ивээсэн шиг ивээх аж. Хурай, хурай, ерөөл бат орших болтугай.

(Ерөөс л, бидний ариун үйлсийг Хөх тэнгэр тэтгэдэг нь батлагдаад байна. Бээжингийн Олимпын анхны мөнгөн медалыг хар! Хэрэв Гүндэгмаагийн ээж Солонгост ажиллаагүй бол Монголчууд “булган сүүлтэй” медалиа аваа ч уу, үгүй ч үү; Гүндэгмаа олимпад оролцоо ч уу, үгүй ч үү; өлбөрөөд үхчихсэн ч байх юм билүү хэн мэдлээ... Хөөрхий ээж нь охиноо медал авсныг мэдсэн ч баригдахаас эмээн олигтой ч баярлаж чадалгүй ажиллаж байсан биз дээ. Ийм л зовлон, зүтгүүрийг туулж байж бид Ерөнхий сайдаар магтууллаа.)

Гэвч шударга яривал – бид гавьяатай ч бас гайтай. Гадаадад гарч чадаагүй олон шударга залуусыг толгой хорогдох байртай болж, эхнэр авах боломжийг нь хаачихлаа -“үнийг нь өсгөөд” шүү дээ. Мөн ар гэрийнхэндээ энэ тэндээс мөнгө, эд хөрөнгө явуулсаар цамаан зантай болгож, өөрсдөө очоод ч “доошоо орохоор” байдлыг бий болгочихов. Бас “Монголд тогтдоггүй сэтгэлийг” моод болгочихлоо…

Та нар монголын замбараагүй машин замын хөдөлгөөн юунаас үүдэлтэй гэж бодно… Та биднээс шүү дээ. Дарга нар идэж уугаад завгүйг, замын багтаамж нь жижгийг, монголчууд онгироо, бүдүүлэг, машин жолоодох соёлгүйг мэдсээр байж баахан “төмрийн хог” явуулсны л гай шүү дээ. Хэрэв бид, гадаадаас очсон хүн заавал машин унах ёстой гэж боддоггүй бол, бөөнөөр нь машин явуулаагүй бол, манайд ямар “машин ургах биш” ихэнх нь автобусаараа зорчин Хотын даргаа баалсаар ажил хийлгэн нийтийн тээврийн үйлчилгээгээ сайжруулах ч байсан юм билүү?

Одоо монголчууд нийтийн тээврийн унаанд “миа хүн” л суудаг гэсэн ойлголттой болж. “Дуу султай” хүмүүс автобусанд суудаг болохоор Хотын дарга тайван ажлаа хийгээд өдрийн од шиг хэдэн ямбий автобусаа толгой өвдөх юмгүй яажийтал нь мацуулаад сууж байна даа, цаана чинь... Иймд гадаадаас очсон Та бид нар ганц гомдолж болохгүй зүйл бол машин замын хөдөлгөөн. ХЭРЭВ ЧИ МОНГОЛД ЯПОНООС ОЧООД ЯПОН ТЭРГЭНД ДАЙРУУЛСАН БОЛ ХОХЬ ЧИНЬ!

Сурсан мэдсэн гэхээр зөвхөн бакалавр, магистрийн дипломыг хэлэхгүй харин байшин шавардахаас эхлээд технологи эзэмших хүртэл, хүн хуурч, ажил оромдохыг жигшихээс эхлээд хуулийн хүрээнд амьдарч сурсан чинь хүртэл бидэнд хэрэгтэй. ХХ зуунд Монголын мянга мянган залуус хуучин Зөвлөлт Улс ба Зүүн Европын орнуудад боловсрол эзэмшсэн. Чухамдаа тэд л соёлжиж иргэншсэн Монгол орны хөгжлийн ‘түүчээ’ болсон. Тэднийг үе тэнгийнхэн нь хүндэтгэн бахархаж, даган дуурайсаар соёлжиж, иргэншсээн. Харин өдгөө та нарын ээлж ирлээ гэж Ерөнхий сайд бичсэн нь алс суугаа та бидэнд хариуцлагыг мэдрүүлж, улс орны хөгжлийн ачааг жаахан ч атугай үүрүүлж буй хэргээ.

Нийтлэгч Баабар ч мөн адил, “Та нарын тэр диплом зиплом чинь өөрсөндөө л хэрэгтэй байдаг юм байгаа биз. Энд ажил хийх чадвартай болоод, тодорхой ажлыг хийж чаддаг болоод, сахилга батжаад, иргэншээд, соёлжоод ирж байгаа чинь л Монгол улсыг авч явах хамгийн үнэт зүйл” хэлсэн билээ. Энэ бол яах аргагүй үнэн.

Гадаад буй монголчууд Та бид нарын хамгийн том ГАВЬЯА, ҮНЭТ ЗҮЙЛ бол ажил хийж сураад монгол хүн залхуу биш гэдгийг “нээсэн” явдал. Харь газар ажиллаж, хатуу хүтүүг амссан хүн бүхэн надтай адил ажлын амт шимтийг мэдэрч, монгол хүн залхуу гэдэг онол худлаа болохыг яс махаараа мэдэрдэг... Гэртээ бандаашгаа ч угаадаггүй 19-төй хүүхэд, хоёрхон сар Англид байхдаа л жигтэйхэн ажилсаг болоод нойр хоолоо хасан хоёр ажил хийгээд, хажуугаар нь сураад явж байна. Энэ юуных вэ?... Мөн Монголд ажилд гологдоод, ажил голоод 30 хүртлээ архидаж явсан аав, харьд очихоороо л сая, сая төгрөг сард хийгээд л архи, тамхиа бага хэрэглээд эхлэдэг нь бас юуных вэ? /Эргээд нутагтаа очихоор дахиад архидаад, дампуураад эхлэдэг нь бас юуных вэ?/

Хэрэв бид төрөлхийн залхуу бол ингэж Ерөнхий сайдаараа үнэлэгдэж, магтуулах түвшинд хүртлээ ажиллаж Монгол руу мөнгө явууллах уу? Үгүй шүү дээ. Тэгээд ч гадаадад хамгийн шилдэг монголчууд нь гарчихаагүй, зөвхөн хотын ухамсартай залуус нь ч дүрэвчихээгүй билээ.

Баян-Өлгийгийн онгоц андуураад Heathrow-д буусан гэж английн монголчууд хошигнодог. Үгүй тэгээд ажиглаад байхад үнэн ч юм шиг. Нэх л ядарсан, царай алдсан, турсан, майга хөлтэй, хацарных нь улаан арилаагүй юмнууд л харайлгаж явах юм байна шүү дээ /надаас авахуулаад л/. Би тэгээд заримдаа боддог юм, “Дан ганцхан хөдөөний хөөсөн мантуунууд ирээгүй л байх. Бид зүгээр л, энэ бие хаа, зүс царай, бөгс, нуруу түрүү сайтай хар, цагаан есөнд шидийн хүмүүсийн дунд орохоороо л хөдөөнийх мэт тодорч харагдаж байгаа юм” гэж…

Товчхондоо, хөдөөнийхөн Англид олон. Харин ч хотынхныг бодвол ажилд шаргуу, мал шиг зүтгэдэг, илүү дутуу юманд мөнгөө бага үрдэг юмшиг надад санагдсан. Тэд бас их хамаатан садансаг /ах эгч, дүүс арвин/ болохоор нэг нэгнээ хурдан татаж бөөгнөрч амьдран амархан хөлөө олдог.

Ер нь, харьд ажиллаж, амьдарч буй монголчуудыг эх орондоо үлдсэн хэсэг маань арай л хэт өргөмжлөх аж. Бид ямар дайлаар мордсон Чингисийн баатрууд биш биднийг “риск хүлээх чадвартай шилдэгүүд”, “монгол үндэстний хамгийн зоримог, өөртөө итгэлтэй, юуг ч бүтээх хэсгийн төлөөлөл” гэх мэт магтах нь арай л ахдаж байна ш дээ. (За тэр, өчигдөр надад агсан тавьдаг нөхөр яг шилдэг байж харагдаач.) Хот, хөдөөний сайнтай, муутай бүх л давхаргын монголчууд эх нутагтаа амьдрах хөл гараа олоогүй учраас гадаад гарсан билээ. Монголд амьдрах нь харьд амьдрахаас ч илүү рисктэй учраас л зарим нь бүр “ум хумгүй зугтсан” шүү дээ, тийм биз дээ?

Гэхдээ биднийг хэн ч буруутгаагүй. Ерөнхий сайд маань хүртэл ойлгож хүлээн зөвшөөрчээ. Бас тэгэх ч учиртай. Та бидний зарим нь залуу насаа хань ижлээсээ “харамлан байж”, үр хүүхдийнхээ өсөж торниж буйг хажууд нь харалгүй, өндөр настай эцэг эхээ амраалгүй үр хүүхдээ харуулсаар, хэдэн бор цаасаар л “хамаг гэмээ цайруулж” явааг хэний төлөө гэх үү. Монголын төлөө гэхэд болохгүй гэж үү.

Хэдийгээр Та бид нар жирийн нэг жижиг гарууд ч харин ажлыг урамтай сайхан хийж байнаа. Төрөлхийн залхуу монголыг л ёстой би энд харсангүй. Английн монголчууд ажлыг бол жинхэнэ Чингисийн баатрууд шиг “гялалзуулдаг” гэдгийг хаа ч гэсэн би бардам хэлнэ. Манайхны ганц дутагдал нь хэт сэтгэлээсээ ажиллаад бие, сэтгэлээ дарамталсаар сүүлдээ тэсэлгүй “шатчихдаг” зантай. Үүнийг би ёстой хар архичингаас нь ч харлаа; хар тамхичингаас нь ч харлаа. Бусад орны хүмүүсийг хараад байхаар манайхан шиг тэгэж улайрч ажилладаггүй; биеэ нөөн аажим ажилладаг – энэ нь олон шалтгаантай, гол шалтгаантай та бид хөдөлмөрөө үнэлүүлэх мэдрэмж сул. Тэхээр ганц “мөнхийн асуудлыг” асууя: АЖИЛЧ, ХӨДӨЛМӨРЧ ЗАЛУУС ЭХ ОРОНДОО ЯАГААД АЖИЛ ХИЙДЭГГҮЙ ЮМ БОЛ?

Мэдээж, Монголд 3 жил – хөгжилтэй оронд 3 жил амьдрах асар ялгаатай. Та бид харьцангуй ихийг сурж, нүд тайлж, ажиллаж, соёлжиж, нийгэмшдэг. Энэ утгаараа харин Ерөнхий сайдынхаа магтаалыг хүлээж авч болох.

Та бидний нутгаа орхиx нэг шалтгаан нь ганцхан мөнгө ч биш, харин нүд тайлж, юм үзэх гэсэн, намгийн мэлхий болохгүй гэсэн эрмэлзэл. Энэ эрмэлзэл залуу хүн бүхэнд байгаа нь манай өнөөгийн нийгэм соёлгүй /өргөн утгаар нь/, иргэдээ тогтоох, хөгжүүлэх үнэт зүйлсгүйг давхар харуулна. Тиймээс ч монгол Монголоосоо зугтдагийн нэг шалтгаан нь монголын нийгэм өөрөө, бүр тодруулвал нийгмээ бүрдүүлсэн монгол хүмүүс бид юмаа. /Харьд амьдарч байгаа хүмүүсийг монголчуудаасаа зугтаж байгаа гэж бас хэлж болно шүү дээ./

Үүний бурууг ганцхан төр засаг, дарга сайд, нэгж хүнд тохож болохгүй. Ядуу болохоор зугтаж байгаа нь бүгдийн мэддэг шалтгаан. Ядуу учраас л соёлжиж, иргэншээгүй, нэгтгэх хүчин сул, үнэт зүйлс чадавхигүй, шударга, хүнлэг ёс тогтохгүй байна.

Ерөнхий сайдын бичсэнийг уншихад Монголд иргэнших, соёлжих, хотжих “дотоод их хэрэгцээ” байгаа нь харагдлаа. Энэ хэрэгцээг хангахын тулд яагаад ийм болов гэдэг шалтгааныг эхлэж эрмээр. Миний дүгнэлтээр бол бидэнд ерөөсөө итгэл үнэмшил, сүсэг бишрэлийн хоосон орон зай буй болсон байна (энэ бол социализмын шууд үр дагавар). Тийм учраас нэгтгэх хүчин зүйлс буюу үнэт зүйлс чадавхигүй байгаа; үнэт зүйлс чадавхигүй болохоор соёл үгүй (эсрэгээр ч байж болох). Энэ байдлаас болоод монголчууд өөртөө итгэлгүй: өөртөө итгэлгүй учраас бусдад бүр ч итгэдэггүй. (Монголчууд “тамын тогооны үлгэр” гээчийг өөртөө их тусгаж авдаг нь үүний нэг жишээ. Гэтэл оросууд, коммунист дэглэмтэй байсан Зүүн Европын улсууд хүртэл өөрсдийгөө бас ингэж дүгнэдэг юм байна лээ.)

Ерөнхий сайд Та бид нарт соёлжиж, иргэншээд бусдадаа үлгэр дуурайлал бол гэсэн даалгавар өглөө. Энэ бол том хариуцлага. Харин харийн соёлыг “хаман” Монголд аваачихдаа бид ямар хэмжүүр, үнэлэмж, шалгуураар шүүн тунгааж Монголын хөрсөнд соёолуулах вэ? Бидэнд тийм шалгуур, хэмжүүр, үнэлэмж бий юу?

Үнэндээ, XXI зууны Монголд дан гаднаас соёл авчрах бүтэхгүй болов уу. Одоо гаднаас хамаагүй авчирсан соёл, иргэншил (С.Баяр, Баабар нар “иргэншээд”, “иргэншсэн” гэсэн үгс хэлснийг би хотын иргэн гэж ойлгож байгаа) ямагт “гадаадын” байж нэг бол нийгмийн шинэ давхаргыг бий болгоно, эсвэл алс ирээдүйдээ тухай үндэстэн өөрийгөө тодорхойлоход /cultural identity/ будлиан болж салж сарнихад хүргэнэ.

Мэдээж өнөөгийн хөгжилтэй орнуудын соёл, хөгжлийг мэдэрсэн монголчуудын хувь нэмэр их. “Ази хэлбэрийн хөгжлийн удирдлагаас эхлээд Америк маягийн хөгжингүй ардчилал, Англи саксоны ёсорхуу шинэтгэл, аль нь давуу болоод онцлог шинжтэйг дотроос нь Та бүхэн харж байгаа билээ. Тэдний аль нь манайд дэвшил болохыг, аль эсвэл ‘монголчлоод’ буруугаар эргүүлчих гэмтэйг ч бас бодолхийлэн тунгаасан болов уу. Чухам энэ үзсэн мэдэрсэн мэдлэгээрээ туслахыг эх орон чинь хүсэн хүлээж байна.” Гэж Ерөнхий сайд бичжээ.

Гэхдээ, энэ бүгдийг ямар нэг шалгуур, шүүлэггүй Та бид нар энэ тэндээс аваад очвол асар том зөрчил бий болноо. (Ил харагдаггүй юмаа гэхэд дотоод сэтгэлд өрнөх зөрчил.) Хэрэвзээ, аливааг “зөв монголчлох тогоогүй” бол гаднаас импортолсон үнэт зүйлс, зан характер, дадал, санаа оноо, итгэл үнэмшил хоорондоо зөрчилдөнө. Өөрөөр хэлбэл соёл зөрчилдөнө.

Жишээ нь, английн монголчууд нутагтаа очоод ирэхээрээ “Манайхан ёстой аймаар өөрчлөгдсөн, бидний мэддэг Монгол биш болсон. Бөөн л хятад, япон, солонгосууд” гэж харамссан ч юмшиг ярьцгаадаг; cоёлын зөрчил эндээс илэрдэг; нэг хэсэг нь англижаад, нөгөө хэсэг нь солонгосжоод... Бас саяхан би Монголын нэг шинэ кино үзтэл монгол залуус солонгосоор дурлаад, убаадаад, алхаад, хувцаслаад, товчхондоо, маяглаад бүр дургүй хүргэсэн шүү. Бүр өмнөөс нь ичсэн гээч...

Мөн Ерөнхий сайд сая 10 сарын 16-нд Солонгост манай улсыг эргэлт буцалтгүй Зүүн хойт Азийн улс болжээ гэж хэлсэн. Монголд байгаа хүмүүс үүнийг анзаарахгүй, тоохгүй байгаа бололтой. Харин Төв Азийн орон байхад нь яваад Зүүн Хойд Азийн улс болсон хойно нь очиж буй над мэтийн зарим нөхдөд их хэцүү байна.

Тэгэхээр бидэнд заавал өөрийн хөрснөөс соёолуулсан соёл чухал. Тэгэж л бид нэгдэж, өөртөө итгэлтэй, үнэт зүйлсээ хамгаалах чадвартай болно. Харийн соёлуудыг дагаж далдганаад байвал монголчууд Монголдоо бүр тогтохоо байж, тусгаар тогтнол ч хэврэгшинэ.

Ерөнхий сайд удахгүй бүх монголчууд буцна гэдэгт итгэдэг ч соёлын ялгаа ба амьдрах хэв маягаас болж олон хүн буцахгүй ээ. (Азаар ихэнх нь хар юмдаа, тэгэхдээ бүгдийг барьж аваад буцаана гэдэг ч бас ярвигтай асуудал.)

“Одоо бидэнд чанарын аягүй том дэвшил хэрэгтэй болчихоод байна. Энэ чанарын дэвшлийг та нар олж ирэх учиртай юм л даа” гэж Баабар Та бид нарт захилаа. Гэвч, олон янзын харийнхнийг сармагчин мэт өнгөц дууриаснаар энэ чанарыг дэвшлийг бид олохгүй байх.

Гадаадад буй Та бидний нэг давуу тал бол өөр өөр соёлтой, хөгжсөн улсуудыг дотроос нь ажиглаж байгаа явдал. Эндээс бид хөгжил - ганцхан загваргүй, ямар ч соёлын хөрсөн дээр цэцэглэдгийг анзаарлаа. Харин ч бүр соёл нь өвөрмөц байх тусам хөгжил нь баттай байх тал бий. Америк хүн, Англид ирээд соёлын шоконд хүртэл орж байна шүү дээ. Тэгэхээр ийм олон янзын соёлыг хэрэв бид зөвхөн “усыг нь уувал ёсыг нь дага” гэсээр, өөрийн соёлыг умартан дагавал хэзээ ч эх нутагтаа “чанарын дэвшлийг” аваачихгүй. (Хараалаас өөр шинэчлэл хийж чадахгүй: пиздаг л фаак болгох байх.)

Гэвч бидэнд одоо тэр соёл нь байна уу даа? Уг нь бол байсан байх. Монгол бол хүчтэй үндэстний ухамсар, шашин, соёлтой улс учир цөөхөн тоотой ч хоёр талаасаа хоёр “мангасаар” идүүлсээр байхад л өдий зэрэгтэй явна. Харин одоо бол байхгүй. (Гоёлын дээл шиг авдранд хадгалж байгаад хаяа нэг өмсдөг соёл маань үхээнцэр хүчгүй байна.)

Ганцхан жишээ, ноднин жил Монголоос өндөр боловсрол, соёлтой нэг танил маань ирлээ. Ирэхээр нь дагуулаад “хэдхэн метр” хоёр зээрдээр нь явуулчихсан чинь “Монголд би ингэж алхдаггүй; xөдөөний л майга юмнууд л гудамжаар алхдаг; манай хот чинь ёстой хөдөөний хөөсөн мантуунуудаар л дүүрсэн ш дээ; xотынхон гадаадад гарчихсан; гайгүй хэд нь машинаар л зорчдог” гэж надад учирлав. Тэгээд танил маань надад нэлээн соёл заасан ч, яагаад ч юм бэ? Би түүнээс их ичсэн юмдаг. Хаалгаар хүмүүстэй зөрөх, зуушын газар үйлчлүүлэх нь “яс хавталзуулж” байлаа. (Унаган англитай анд маань мэдлэг, боловсрол, өмссөн зүүснээрээ биш дээрэнгүй, бардам, сэхүүн зангаараа намайг ичээсэн юм.) Харин 3 хоногийн дараа ажил үйлсээ бүтээгээд дахиж уулзахдаа сэтгэл нь зовсон аятай надад ингэж ярилаа, “Би уул нь Монголдоо бол соёлтой, боловсролтой хүмүүсийн тоонд ордог; xарин энд нэг л биш… Манайд чинь хаалгаар хүнийг эхлэж гаргахгүй, зөрөөд л орно; лифтэнд эхлэж орсон бол хойноос ирж байгаа хүнийхээ хамрын урдуур л лифтнийхээ хаалгыг хаадаг шүү дээ” гээд юу нь болохгүй байнаа гэсэн аятай над руу харж билээ...

Тэгээд би ингэж дүгнэсэн билээ. Хэрэв Улаанбаатар эвдлүүлсэн шоргоолжны үүр шиг биш, хот шиг хот байсан бол, өнөөдөр хөдөөнийхөндөө эзлэгдэхгүй; xотод ирсэн хүн бүхнийг дор нь хотжуулаад, соёлжуулаад хаячих байсан. Жишээ нь, манай танилд алдаагаа ухамсарлахад 3-хан хонох л хангалттай байна. Бүр жинхэнэ хөдөөний хүн Англид жил болсныхоо дараа УБ очоод ирэхээрээ “Пүй, пай УБ чинь ёстой бүдүүлэг газар байна. Дахиж л очихгүй юмдаг” гэсээр буцаж ирдэг юм шүү дээ. Өөрийн ёс, соёл, дэг, амьдралын хэв маягтай жинхэнэ хот гэдэг хүнийг ингэж хурдан хотжуулдаг аж. Гэтэл Лондонд дэлхийн өнцөг булан бүрээс нэг өдөр ирж байгаа хүнийх нь тоо манай нийт хүн амаас ч илүү гарах биз.

Хот шиг хот байгуулж чадаагүй нь манай түүх, гаднах хүчин зүйлстэй холбоотой байх л даа. Гэхдээ хувь хүнээ хөгжүүлж чадаагүйгээс бас шалтгаалжээ. Хүний хөгжил нийгмийн хөгжилтэй уялдаа холбоотой учир одоо Монголд хүний хөгжлийг бүх л аргаар хурдасгах шаардлага байгаа аж. Тиймээс Ерөнхий сайд маань Та бид нараас соёл, иргэншлийг авчраачээ гэж бэлэнчлэн гуйлаа шүү дээ.

ХЭРЭВ монголчууд Буддийн шашин гэхээр бөөс бодоод явчихдаггүй бол бидэнд маш богино хугацаанд иргэнээ соёлжуулах шоот-кат бий. Буддын шашныг ашиглаж, мухар сүсгийг тас хяргаад, богино хугацаанд иргэнээ соёлжиж, иргэншсэн улсын хэмжээнд хүргэх боломж байна. Гэхдээ заавал шашинд орох шаардлагагүй!

Эдүгээ дэлхийн соёл, иргэншилд зайлшгүй хэрэгтэй болохоор нь хөгжингүй улсын эрдэмтэн, судлаачид Буддизмын ёс зүй, ёс суртахуун, үнэт зүйлс/үнэлэмжийг судлан нийгэм, соёлдоо нэвтрүүлэхийг оролдож байна. Энэ хавар Оксфортод английн эрдэмтэн, профессорууд Далай Ламтай уулзаж түүнээс ёс зүйн удирдамж авч байна лээ.

Хөгжсөн улс орны эрдэмтэд Буддын шашны ёс зүй, үнэт зүйлс өнөөгийн дэлхийд хэрэгтэйг чухалчлаад байхад, бид тэртэй тэргүй, монголчуудын зан заншилд нэвт шингэсэн үнэт зүйлсээр (гажсаныг нь янзлаад) хүнийхээ хөгжлийг яагаад хурдасгаж болохгүй гэж.

Хүчирхийллийг буруушаадаг; эзэн хичээвэл заяа хичээнэ; аливаа зүйлс уялдаа холбоотой, тиймээс бусдыг хайхарна гэдэг бол өөрт тустай; шунал хүсэл, жаргал авчрахгүй учир хэт хувиа хичээсэн үзэл бодлыг хязгаарлаж сурах хэрэгтэй гээд л Буддын шашны олон чухал эрхэмлэх үнэт зүйлс бий.

Баялаг бүтээх орчин цагийн шинжлэх ухааныг эзэмшихийн зэрэгцээ сэтгэл санаагaa тэлэх, ариусгах дотоод хөгжлийг эзэмшснээр Монголчууд илүү ихийг хийж, бүтээх билээ. Чухам энэ дотоод хөгжлийн үндсийг тавих хүчин зүйл нь манай нийгэмд үгүйгээс болж, бид соёлгүй, юманд өнгөц хандаж зөвхөн материаллаг хөгжил хангалттай гэж андуурч байна. Энэ андуурлаас болоод өөрийн эрхгүй хүсээд, үгүйлээд буй “чанарын дэвшлээ” буруу газраас эрээд байгаа юм биш үү.

2008/10
www.mongolchuud.blogspot.com
*http://www.orloo.info/readfull/politics/3544-gadaadad-suugaa-irgeddee#comments
*http://www.orloo.info/videos?task=videodirectlink&id=467

23 comments:

blue fire said...

Sanal neg baina. Edgeer sanaag ch sain gargaj bichsen baina.
(mind)

Tuvshin said...

Яах аргагүй өнөөдөр соёлжих гэдэг үйл явц Монгол оронд үнэхээр хэрэгтэй байгаа. Зөвхөн Улаанбаатарт гэлтгүй одооны энэ эрин зуунтайгаа хөл нийлүүлж чадах соёл. Манжийн дарлалд ороход Занабазар зэрэг Монголын ирээдүйг шийдэж байсан улс Манжийн хаантай "Монгол орныг хятадад уусгахгүй байх, иргэн хүмүүсийг Монголд суурьшуулахгүй байх" гэсэн гэрээ гэх үү хэлцэл хийсэн гэдэг. Нийтлэлч Баабар гуайн "Нүүдэл суудал", Сэтгүүлч Цэнддоо гуайн "Соёлын довтолгоо" зэрэг ном нь дээр их ойлгомжтой өөрсдийн үзэл санааг гаргасан байдаг л даа. Миний хувьд ч үүнтэй зарчимийн хувьд санал нийлдэг. Өөрөөр хэлбэл Манжийн дарлалд орсон Монгол дарлалаас гарсан 200 жилийн туршид бараг л өөрчлөгдөлгүй гарч ирсэн байх. Хууль захирамж зэрэг нь өөрчлөгдөж байсан ч Монгол хүний соёл, Монгол аж ахуй, амьдралд бол өөрчлөлт гараагүй байхаа. Үүнтэй тун төстэйгөөр (гэхдээ тодорхой ялгаа ч бий байх) созиализмийн замналаар явах 70 гаруй жилдээ ихээхэн өөрчлөгдөж шинэ нийгэм, шинэ Монголыг бүтээн байгуулсан гэж хэлж болох байх. Нэг талаар дэвшил байсан ч Барууны орнууд буюу капитализмаар явж байсан нийгэм хүчирхэг болсоноор социализм нь ч нурж сонголт байхгүй нөгөө талруу шилжсэн байх. Тэр үеэс өөр нэг соёл шаардлага болсон нь Капитлизмаар явж байсан орнуудийн соёл. Өөрөөр хэлбэл хэн хүчирхэг байна тэр соёл руу дагах үзэгдэл хэний ч удирдлаггүй явагддаг байх. Хичнээн өөрийн орны нандин соёл байлаа ч орчин цагийн соёл иргэншилд хөл нийлүүлэн алхахын тулд өөрчлөлт орж л таарна. Тэгэхээр ардчилалын жилүүд гэх энэ 20 жилд бид хэр соёлжиж иргэншиж чадсан бэ? дэвшилттэй талууд байгаа боловч шүүмжлүүштэй зүйлүүд нь ч их байгаа бололтой. Үүнээс одоогийн даяаршиж буй энэ дэлхий дээр бид Европийн соёлыг дагахуу? Зүүн өмнөд Азийнхийг уу? Америкийн соёлыг уу? гэсэн асуулт гарч ирж байна. Миний хувьд яагаад одоо үейиг даяаршилийн үе гээд байдаг юм бэ гэдгээс хариуг хүлээж байгаам. өөрөөр хэлбэл тантай санал нийлж байна гэхүүдээ. Монголчууд бүх соёлтой, өндөр хөгжилтэй орнуудаас соёлын жишиг авах ч гол үндэс суурь нь Монголын соёл өөрөө байх ёстой гэж. Өөрөөр хэлбэл шинчлэгдэж альч орон, нийгэмд гологдохгүй соёлжсон Монгол нийгэмийг цогцлоох гэх үү дээ. Энэ талаар янз бүрийн зүйлсийг бичдэг улсууд байх шиг байна. Харамсалтай нь гэх үү баярлууштай нь гэх үү. Харь орон буюу Гадаад оронд оршин сууж буй Монгол эрдэмтэн голцуу хүмүүс бичиж байх шиг. Чимэдбаатар гэх мэт.

Мөн ажиллаж сурж амьдарч буй Монголчууд маань хариад Монгол орныг соёлжуулж үр тарихаасаа илүү энэ мэргэжил нь болсон тухайн асуудлуудаар өөрсдийн байр суурьтай улсуудын бүтээлийг бусаддаа яаж түгээх вэ гэсэн асуудал байгаа мэт. Иймэрхүү сурах бичиг гэх үү тийм зүйлс ч хэрэгтэй юм шиг. Магадгүй энэ үед л сэтгэл судлаач нар Монгол хүн ямар зүйлийг шинээр хүлээн авахад хялбар байдаг вэ гээд судалгаа хийж шинжлэх ухаанч байдлаар хандсан илүү үр дүнтэй ч байж магадгүй.
Иймэрхүү сурах бичиг гэх маягийн зүйлс бол Монголд одоо маш ихээр оршуулагдаж байгаа буддизмийн сургаалиуд (Очир огтлогч, Амьдралаа дээдийн мөрд урвуулахуй, Бодь мөрийн зэрэг гэх мэт), болон Нүүдэл суудал, Соёлийн довтолгоон зэрэг ч багтана гэж бодож байна. Тэгэхээр чадалтай улсууд нь иймэрхүү зүйлсээ бүтээж нийтэд дэлгэх, шинээр залуу үе болсон буюу ардчилалийн жилүүдэд төлөвшсөн хүмүүсээс ч юм гарахыг шаардах хэрэгтэй байх гэж бодож байна. Товчхондоо бол Зөвхөн гадаадад байгаа Монголчууд буцсанаар энэ асуудал шийдэгдэхүй судалгаа, шинжилгээн дээр тулгуурласан зүйлс ч ихээхэн нөлөө үзүүлэх байх гэсэн санаатай байнаа.

Бодолоо хуваалцасандаа таатай байнаа.
Танд ямар нэгэн юм үүнийг уншаад санагдвал заавал бичээрэй.

eebee said...

За та хоёртоо миний бичсэнийг дуустал нь уншиж санаагаа бичсэнд маш их баярлалаа. Дуустал нь уншсан гэж итгэж байгаа шүү, их урт болчихсон юм.

Түвшинээтэй санал нийлж байна. Би энэ бичлэгийг дуусгаагүй орхисон. Бичээд байвал бичээд байх шинжтэй болохоор нь орхисон. Олон зүйлсийг тодруулаагүй байгаа хэрэв цаашдаа бичвэл тодрууланаа.

Миний санаа бол ерөөсөө соёлтой нийгэм байгууллахын тулд хүнээ хөгжүүлэх хэрэгтэй. Хүнээ хөгжүүлэх олон янзын арга байгаа байх. Гэхдээ хамгийн хямдхан, хурдан арга бол, Монголын хувьд Буддизмыг ашиглах. Наад зах нь буянтай байхын тулд тарган байх албагүй гэдгийг л ойлгуулчихвал олон хүн өөх идэж хурдан үхэхгүй шүү дээ.

Тэгээд ч Буддизм маань хоцрогдоогүй, харин ч бүр хөгжилтэй орнуудад моодонд орж байгааг хэлэх үү.Хэрэв Буддизмыг дагавал жинхэнэ соёлтой хүн болох боломж их байна.

Монголын өнөөгийн соёл малист соёл учраас, шашнаасаа тасраад ухагдахуунууд нь "хатчихсан" байна. Жишээ нь, Монголд арьс өнгөний үзэл асар дэлгэрсэн байна. Гэтэл үүнийгээ өөрсдөө ч анзаарахгүй болчихсон явж байна. Шашин гэж ярьснаар би хүмүүсийг шашинд ор гэж хэлээгүй. Зүгээр л анзаараад байхад энэ Английн нийгмийн үнэт зүйлс, соёл, хэчнээн энэ улс хөгжлөө ч гэсэн харагдахгүй нэг холбоосоор шашинтайгаа үргэлж холбоотой байх юм. За нэг иймэрхүү саналаа бичсэнд баярлалаа

mglaus said...

ene post chini mash ih taalagdaad www.gegeen.com ruu oruulchihsan shuu. tnx

Anonymous said...

Bichsen zuil tani ih sonirholtoi sanagdlaa. Gadaadad baigaa bidnees Eronhii said maani badar guij baigaa met orovdoltei sanagdaj baisan shuu bas. Ter olon darga tushmeluudiig zahirdaj udirdaj chaddagui yum bol tedniig songoh (songuuli gej boon bulian) yamar hereg baina. Toriin durem yosoo tsegtseruulj, huuli durem tosov zartsuulaltaa saitar hyanah baiguulga, huuli durem dagahgui baigaag ni ilchleh hariultsaga huleelgeh mechanism ni hogjilhgui bol ter irgenii soyol, hotjilt, buddismiig delguureh geed olon yum yariad myanga yariad yah yum. Huuli hyanaltiin baiguuliig mash sain zohion baiguulj darga tsereggui ijilhen huuliin omno hariultsaga huleej baih, teriig mordoj baigaag halaasnii mongoor ni shiitgej oilguulaad baival irged tolovshin ter bie avch yavah baidliig chin bieree medreed irmeer. Mongol oodoo bidneer dutahaarhgui olon saihan surguulitai bolson, zaluu chadvartai bolovson huchin hangalttai baigaa met, gevch ter huuli durem gedeg yumiig hen ch sahidagguigees bolj hun bolgon dor doroo huuliin tsoorhoi taniliin nuuriig ashiglan arga zohion amidardag tul tend tiim holboogui bol yu ch sedeed sanaa gargaad butehgui. Buddiin shashind mongolchuud bidnii tsoriin gants avral oldohgui. Tor ooroo zohion baiguulaltaa tsetseruulj hyanalt hariutslgiig hiideg mechanism baih heregtei baina.

Herlen said...

sonin.mn-s blog ruu chini orj irj harlaa. barag l 2 udaa unshlaa. Bi yagaad ch yum nileen lag niitlel baih gej bodood shimteed unshsan chini zugeer l bodloo bichsen bn sht. Mongoliin niigmiin talaarhi sudalgaanii material yum bolov uu gej bodson(surtei garchigtai, tegeed bas urt bolohoor n).

Yurunhii sanaatai chini sanal niilj baigaa. Mongolliin niigmiin talaar ch sanaa zovj yavdag. Unendee ene n bodit baidaltai niitssen, lag sanaa bn geed uurtuu shingeegeed avchih yum barag l alga bailaa. Minii huvid gadaadad bolovsorch bgaa humuus(haraar bish) bol Mongol iim tiim baina geed nurshaad baihdaa gol n bish, garah garts n yu bn, yamar argachlalaar... gedegt l gol anhaarlaa handuulj, terniihee talaar bichvel zugeer sanagddag.

Minii huvid niigmiin hugjild shashin heregtei bdag ch gesen golloh uureg guitsetgej chadahgui. Niigmiin hariltsaag zohitsuulah huuli, bolovsroliin system gej bdaggui bsan dundad zuunii ued shashin niigemd chuhal uureg guitsedtgedeg bsan. Harin unuugiin bolovsrongui niigemd shashin tegtlee chuhal bish. Mongoliin niigemd buddiin shashniig muhraar shuteh bish, philosopy-g n surch amdralidaa heregledeg hev maygt ortol nileen hugatsaa orno shuu.

Mongold humuus n soyolgui baigaadaa niigem n bolohgui bgaadaa bish... ,niigmiig hogjuulehed negj gishuunees shaardagdah n undsen zarchimuud tend heregjihgui baigaadaa gol n bn. Jishee n margaashaa harj amidrah chadvargui, zuvhun unuudruuruu amidraad bgaa humuusiin baidliig soyol gedeg uhagdahuuntai holboj tailbarlaj boloh uu? Minii huvid tegj bodoj bolohgui gej boddog.
ene metchilen yariad bval sunjrah n daraa n jaahan zavtai bolohooroo, blogoor damjuulj tuhtai haritsaj bnaa. Good luck guys!

ganga said...

Sonin.mn-ees ene niitleliig olj unshaad iishee orj irlee. Unen yum bichjee. Ardchilald hul tavinguut "irgen bayan bol uls bayan" gej lozongdood aldchih shig bolson. Hunee l tuluvsguulj, hunee yalanguya huuhdee surgah humuujuuleh tal deer anhaaraad uildver uursduu erhleh...ajliin bair bii bolgood baisan bol arai baga budilah baisan bolov uu.

blue fire said...

Gadaadad baigaa mongolchuud uneheer ihiig oilgoj barag zuun jil damjih soyol, technik, hunii hariilzaand suralzaj baigaa baihaa. Gehdee Amerikaar yavj, blog, site uudiig uzej unshij baihad materiallag zuil ruu denduu ih hoshuurch baigaa ni iluu tod ajiglagddag. Mongold baishiigeed ochihod TV iin reklamaar ni dan huvzas hunar, mashin tereg geed buur tolgoi ergem ed materialiin zar surtalchilgaa. Udahgui Amerikiin mongolchuud (yalanguya) bugd dotood mun chanar, uchir utgiig ni erelhiildeg boloh bizee. Ugaasaa Buddha uuruu minii surgaaliig unshij nyagtalj uz, nadad bas sohroor buu itge gej helsen baidag. Mun Buddha yamar negen shine zuil neechiheegui, baij l baisan mun chanar, garah arga zamiig bidend sanuulj ugsun baihaa.

eebee said...

Blue fire, Gangaa эгч хоёртоо баярлалаа. Үнэндээ Монгол гэлтгүй, угаасаа л дэлхий нийт материаллаг хөгжлийг дагаж байгаа. Далай Лам энэ хөгжлийг өнгөц гэж хэлдэг юм байна лээ. Миний энэ хамгийн сүүлд нь гаргасан санаа бол Далай Ламын хэлсэн сургаал шүү. Цэнхэр дөл бид хоёр санал их нийлэх юм. Хоёулаа жаахан Буддизм уншсан юмшиг байгаа юм, тиймээ. Ер нь ингээд байвал юмыг олон талаас нь хараад байгаа мэт санагдаад, болоод байгаа байхгүй тиймээ?

Хэрлэнд: 2 удаа уншина гэдэг чинь л, миний зорилго биеэлж байгаа юм. Урт болохоор нь би зарим зүйлийг тодотголгүй орхисон шүү. Тэгээд ч ямар судалгааны юм хийсэн биш, зүгээр өөрийнхөө бодлыг бичсэн маань үнэн. Ганц талаас харсан гэдэг угаасаа ойлгомжтой, оюутнуудыг огт оруулаагүй. Баахан мөнгө үрдэг оюутнууд гэж бичих гэж байгаад больсон. Сая анх удаа Монгол ирж байгаа мөнгө, Англиас явуулж байгаа мөнгөөс их гараад гэж сураг сонсоод энэ талаар бичнэ гээд бодсон юм. За энэ ч яахав... бас маш олон сайхан оюутнууд байгаа шүү.

Сүртэй гарчиг маань хүний анхаарлыг татаж чадсан нь гоё байна. Манайхан чинь гадаад үг орчихоор л сонирхдог юм байна ш дээ. Тэгээд л хүмүүсийг хуурч байгаад Буддизм руу орчихож байгаа байхгүй юу? Зарим залуус бүр дажгүй явч байснаа Буддийн шашин яриад явчих юм гэхээр нь инээд хүрээд байгаа юм.

Харин нийтлэлийн хувьд гэж ярих юм бол найруулга дээр нь жаахан шинэ юм хийгээд оролдоод байгаа юм шүү. Тэр оролдлогуудаас алдаа байвал хэлээрэй. Алдахаас айвал бүү хий гээд л би оролдоод байгаа.

eebee said...

100 сэтгэгдэл үлджээ »
Hi (222.101.211.14) 2008.10.25, 7:26 pm:

Galzuu hvnii odriin temdeglel!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
-----------------------------------
karl (220.117.125.23) 2008.10.25, 7:35 pm:

gazriin baylag bol niit ard tumend hurteelgui , tsoonh bolon gadniihniig hoollodog gedeg in 240 t altaa uhuulaad naaldsan yumguigees haragdaj baina shdee. mongol uls zuunees baruun tiish azi ebropiig holboson tomor zam , abarga tom nutagtaa sergeegdeh erchim huchnii stantsiig hogjuulj aziin ornuudad eksportloh , jijig dund uildberiin undsen uildberuudiig hogjuulj orgon hereglee, hunsnii heregleenii ihenh hubiig oorsdoo uildberledeg bolson tsagt bidnii ireedui hooltoi boloh baih.
----------------------------------
erkhes (90.152.243.59) 2008.10.25, 7:43 pm:

ene huntei 100% sanal niilj baina.
---------------------------------
bodogch (78.181.61.28) 2008.10.25, 7:49 pm:

iim nohtsol baidal vvseniig bolovsroltoi uchir medeh hen bvhen oigoj baigaa bai.harin yaj zasaj zalruulah ve gedeg arga zam odoo chuhal bolchihood bn.svvld n ene arga zamiig bichsen bol…..
----------------------------------
Amai (81.192.188.57) 2008.10.25, 8:00 pm:

Mash olon zuiluudiig tungaasan n ajiglagdaj bain.

Bid iim mayagaar tal burees asuudliig avch heleltseh heregtei bain.

Bid uursdiiguu soyolgui, buduuleg, bie bienee hundeldeggui gej yariaad baidag ch

Yag yu hiivel hugjih vee?, soyoloo sergeeh vee? gesen asuultuudiin hariug ol, dorivtoi alhmuudiig hiij ehleh tsag irsen met sanagdaj bain!
-----------------------------
Amai (81.192.188.57) 2008.10.25, 8:01 pm:

Tsag zavaa zarj, humuusd uuruur setgeh bolomj ugsund talarhan yoslii!
----------------------------
haha (86.96.226.87) 2008.10.25, 8:05 pm:

tiimee Mongol bayan oron, daanz ter erenhiilegz, erenhii said , UIH-iin gishuud yu hiigeed eh ornoo hariin hogiin yumnuudad hudaldana be? Teneguud, heden tegreg haraad eh ornoo hudalddag Erenhiilegz, erenhii said, erhem gishuud gej baihuu? Ta nart hariu zini irne……………………………………….hogiin shaarnuudaa…………………………………………
----------------------------------
unen yum bnaa (133.9.169.50) 2008.10.25, 8:14 pm:

end unen bna shuu, end irsen nutag negtnuudiigee gaduur daguulj yavahad ilt medregdene.
Bid tsag oilgodoggui, tevcheergui. Gadaadad amrah , uran zohioliin nom unshih ch zavgui, manaikhan ireheeree 1 tsagt belen baigaarai gehed 2-t belen bish baij baidag. Ovoo l bolomjtoi, mungutei ,Mongoldoo uchnuun l tansag amidraltai hun irdeg, delguurt yum uzehdee bas l nuur ulailgana, huntei buruu yarina, bie avch yavj suraagui, gudamj evteihen yavj chadahgui, train dotor hund zam tavihaa medehgui , bayarlalaa uuchlaarai gej helehgui ,suraagui baidag yum bna lee
----------------------------------
unen. (123.121.206.203) 2008.10.25, 8:19 pm:

ayg l unen yum hondoj bichsen baina. bi gesen nileed on jiliig hariin orond alba hashij ongoruulsen negen l dee. Bidnii hamgiin muu gej uzdeg hyatadaas ch surah yum ih baigaa shuu.
---------------------------------
Mash zov um bichsen baina. bayarlalaa. (202.89.26.55) 2008.10.25, 8:31 pm:

Ta ikh zov yum olj harj oilgodog hun baina. Bayarlalaa uuniigee busadtaigaa huvaaltsand.
------------------------------

B.Timur (85.134.171.94) 2008.10.25, 8:34 pm:

hi.angiin andaa iim yum bichsend myy naiz ni bayarlaj l syyna. naiz ni ch gesen gadaadad amidarch bgaa. yag unen. Uneheer unen shuu dee. Daanch ene buhniig hiih hun ni baihgui yum daa
-------------------------------
nima (210.123.236.14) 2008.10.25, 8:44 pm:

yniig bichsen hyn neh olon jil bologyi deer ni holsoo gartal ajil hiigegyi hyn b.na gej oilgolo gol ni hogjson tyyh bol hodolmor-n cahlaga bat shy de udardah udarduulalah es
---------------------------------
Man (124.158.100.80) 2008.10.25, 9:08 pm:

Энэ хүн тэгээдяг юу гэх гээд байн аа? Ерөнхий сайд зөв хэлсэн гх гээд байгаа ч юм шиг, эсвэл биднийг одоо л санав уу гэх гээд байгаа ч юм шиг. Эсвэл бүүр архинд согтоод санаандаа орсноо бураад ч байгаа юм шиг. Ёстой л газуу хүний өдрийн тэмдэглэл гэж хэлсэн хүтэй санал нийлмээр байна. Өнөөдрийн энэ учир замбараагүй нийгэм чинь ардчиллын буян шүү дээ. Бүгд эрх чөлөөтэй учир хөлөөрөө толгой хийнэ үү, толгойгоороо хөлөө хийнэ үү хүний өөрийнх нь дур. Хэн авхаалжтай нь амьдрана. Хэн авхаалжгүй нь амьд хүүр болно. Харин энд мөнгө бол амьдралын утга учир гэж ойлгосон хүмүүс л эрүүл мэнд, аз жаргал, хүн шиг амьдрах гэдгийг хожуу ойлгоод, маргааш нь үхнэ.
------------------------
uneheer boduustai mash zov yum bichsen bna . (202.55.191.22) 2008.10.25, 9:16 pm:

1 d bichsen hun ooroo galzuu yu ???????. iim yum unshaad ch oilgohgui hun bhaa . unenhuu oilgomjtoi bogood mash chuhal sedev bna shuu dee !!! . Bid chin bugd l Mongol humuus , hodoo hotiin geed negnee gaduurhaad ch yahav dee …. uls orniig udirdaj bgaa Luivarchin nohdiin l gai shuu dee !!!!! . Eronhii said Bayr ch Edgeer Luivarchdiin toond bas oroh ni lavtai !!!!!!! .Ard tumen ene hedees bolj mash ih hohirch bna shuu dee !!! Hedhen Luivarchidaas bolj niit Ard tumen hohirch bolohgui biz dee >????????? . 7 sariin 1nees hois Ard tumniig ailgaj , zorigiig ni mohooj , hultsengui doroi bailgah arga l sedej , gar hol bologsodooroo buhniig guitsetguulj bna shuu dee !!! . Ene buhniig bid teseed tevcheed hedii boltol suuh bolj bnaa ???>
---------------------------------
uneheer boduustai mash zov yum bichsen bna . (202.55.191.22) 2008.10.25, 9:21 pm:

Ard tumen hedii chinee doroi buurai , medeelel muutai , hultsengui baih ni ted nart ( Luivarchdad ) l mash ih bayjih , holjih , luivardah bolomjiig olgoj bna gesen ug shuu dee !!! . hervee bid eh orondoo az jargaltai amidarch bsan bol yu gej delhiigeer neg tenej amidrah bilee dee !!! . Bayr saindaa ch gadaadad bgaa Mongolchuuddaa handaj bgaa yum bish !!! . Songuuliin esen busiin luivar , ooroo Orosiin gar hol bolj bdagaa l nuuh gej tegj bgaa shuu dee ! . Bugd l teriig oilgoj bgaa .
-------------------------
uneheer boduustai mash zov yum bichsen bna . (202.55.191.22) 2008.10.25, 9:24 pm:
--------------------
14 oo zov talaas ni oilgochih oo !! . Yu ni oilgomjgui bgaa yum be >>????. Galzuu hun yaj iim yum bichih yum be ??.

hunii naimaachdiig ustg (24.191.228.57) 2008.10.25, 9:37 pm:

Olon yum bitgii bodozgoo mongolzuudaa
Bie binee xairlaj xyndetgej surayaa mongolzuudaa

Anonymous (60.31.163.221) 2008.10.25, 9:43 pm:

=№-”₮:._,%?ещ
фцужэнгшүзкъ
йыбөахролдп
ячёсмитьвю
=№-”₮:._,%?ещ\

Eh Oronch (194.204.198.202) 2008.10.25, 9:45 pm:

Энэ хүн маш зөв юм бичжээ. Монголчууд хүнээ дээдэлж, хөгжүүлж, хүн хүнээ хүндлэх ёсонд суралцахгүй бол бид хөгжихгүй. Монголчууд монголоосоо зугтсаар байх болно. Газар доорх алт, зэс, нүүрс бол зүгээр л гэнэт олдсон мөнгө шүү дээ нэг л өдөр алга болно. Монголын баялаг бол хүн гэдгийг ойлгосон цагт бид хөгжинө.

111 (68.34.58.177) 2008.10.25, 9:53 pm:

Tuv aziin ornoos Zuun aziin oron… hehe unen heljee

Anonymous (203.34.37.192) 2008.10.25, 10:00 pm:

лифтэнд эхлэж орсон бол хойноос ирж байгаа хүнийхээ хамрын урдуур л лифтнийхээ хаалгыг хаадаг шүү дээ” гэдэг үгэнд итгээд байгаа юм уу. Монголд ингэхээ больсон ш дээ. Баярлалаа уучлаарай ч байгаа та нарын хамаатангууд л ийм байгаан биз.

Unen ug (124.158.97.57) 2008.10.25, 10:14 pm:

1,14 -t .Ta 2 yumnii uchriig oilgoj unshij suraach. Tenegee hund medegduuleh yamar hereg bnaa.

OO (123.118.102.53) 2008.10.25, 10:35 pm:

Tungaah heregtei olon zuil bichjee,zaluuchuudaa ter solongos kinuunaas holuur yavaarai, yammarch amidralgui hend ch hereggui hunii tolgoi huursan yumnuud, zag zavtai bl uzej blno, harin zavgui bl ter teneg solongos kinuunaadaas holuur l yavj uzeerei, zag zaviin garz shuu,taminee tungaan bodooroi. BID SAIHAN SOYOLTOI AMIDRAH YOSTOI, SOYOL-CIVILIZATION gedeg ug mongold haniadnii emshig l heregtei bgaa, Yalanguya zaluuchuudad

tsogt (74.195.42.50) 2008.10.25, 11:01 pm:

Saihan niitlel bichsen tand ihed bayrlaj , ajil amidrald chin ulam ih amjilt husye. Bid hari nutagt on udaan jileer suuhdaan ihiigh suraj, berhiig davaj baigaa ni unen. Cag ni ireheer nutagiin zug joloogoon zalahaar zehej , mashin unaa , baaraa selt zergiig yavuulcgaaj baruunii soyolt niigmiig ooriin orh gerteen baiguulah bodoltoi zutgej baigaa ni ene, ochood bussiness sanasnaan hiij ehlehiin cagt ergen toirnoon l zasah baihdaa. Bidnii coohon mongolchuud biye biyeneen hairlah cag ni irjee.
Shashnii huvid , manai gandan tegchilen, busad huree hiiduud cagiin ayasaar huviraj oorchlogdoh cag ni irjee. Orgon olnoosoon yumaan avch hanadaggui , yoroolgui sav met ergeed amaaraan meltelzen garah nogoo buyanii yuild “handivlah” sanaagui baigaa ni humuunleg buddin shashingiin surgaalias , lam shavinaraan beldsen yos surtahuun, zan chanart ni zovhon ooriigoon gesen bodliig burelduulej ard tumen ni uuniigeen deedlen baij dagah bolson sanagdana. Bid shashinaan zon ashiglah bas heregtei baihaa.
Mongol uls orong maani burhan tenger iveej yavah boltugai!
Bayarlalaa

Ene sedeviig bichsen genen Mongol ulsiin IRGEND zoriulav 18nastai nusgai jaalaas (85.142.154.40) 2008.10.26, 1:15 am:

yamar t1 yum bichdeg amisgaa ve chi ter mongol ulsaa harj bnuuuu??? Ta nariig duudaaad bga hun chin MONGOL ulsiig chin moljij duuslaaa. Ter gantsara ch bish buh nz nohodteigoo shuuu. Ardchilsan nam ch bas yalgaa bhgui moljij bgaa!!!!!
Tghde sain humuuusbga ter humuuusiiig l songoj UIHurald gargah heregtei

chi yegeh baisan yum (85.222.86.112) 2008.10.26, 2:15 am:

setgegdel 1 d bichsen hun oorooo yuu ch medehgui tolgoi ni ustsan hun baina.

Саша (79.124.232.126) 2008.10.26, 3:24 am:

Энд нэг их ерөнхий сайдыг зөв буруу гэх гэсэн дээ биш хэлсэн үгэн дээр нь өөрийнхөө бодлыг хэлж байна гэж ойлгож байна. санал нэг байна аа энэ нийтлэлтэй. нэг зүйлийг бас хэлмээр санагдлаа- саяхан би хичээл дээрээ соёлын тухай ярьж байлаа. гэтэл манай анги бол дан гадаад оюутны групп. тэнд байсан оюутнууд бүгдээрээ л өөрсдийн улсын соёл иргэншил гээд ярьлаа. би тэр хооронд нь юу ярих вэ гэж бодож байтал үнэндээ Монгол гэдэг манай улс чинь өөрийн гэсэн ямар соёл иргэншилтэй вэ гэдгийг гаргаж чадсангүй. Хувцас хунар гэвэл одоо бол тийм үндэсний хувцас өмсөөд өдөр бүр явдаг хүн бараг байхгүй, хоол унд гэсэн чинь бас л өдөр тутмын хоол хүнс нь бүгд гадных.. за тэгээд энэ мэтчилэн өөрийн гэх юм үнэндээ байхгүй юм шиг санагдсан. миний ярих цаг ирлээ. зүгээр л манай улс Азийн улс гэхдээ соёл нь бараг европжчихсон, хүмүүс нь ази ч соёл нь бараг европ юм уу даа. учир нь оростой хэтэрхий олон жил өвөр түрийндээ орж явсан, тэдний их юм манайд үлдсэн гээд л дуусгасан. үнэндээ ч бас бодох хэрэгтэй л юм шиг байна лээ дээ.

milli (82.212.179.155) 2008.10.26, 3:24 am:

Saihan l sanaanuud bichjee bayrlalaa.Er ni hen ch bai hyn byhen tyyh byteej baidgaa ooroo meddeggyi gedeg ygiig bygd sanaj ybval sain shyy. Uchir ni minii aldaa onoo bygd l minii amidarch baisan niigmiin neg l heseg. Ene tuhai bid l yrij bichij hogjuulj nuraaj chadna.Tegeheer bi 7 hemjeed neg ogtlood ybval ooroor helvel emegteichyyd maani manduhai hatan shig ch um uu .uran beriin ylger shig uhaalag medremjtei goe saihan byhen tsogtsolson baival erchyyd maani Itgelt bayn shig gyilgee uhaantai chingis haan shigee ermeg daichin baival bid chini chadaltai hychtei delhiig chichreesen uls baij chadna shyy dee. Evrop Azi Amerik haana ch bidnii mongolchuud shig ynen ch sain ajilladag gyilgee uhaan saitai ymiig hurdan surdag byhniig chaddag hymyys baidaggyi gehed bi ergelzehgyi bi olon orond ajillaj amidarch baina. Haana ch ter manaihan manlailagch baidag. Harin bidnii hychiig negtgeh toriin bodlogo yrgelj ygyilegdej hoid etseg ehiin gar harj ybaa jaal met hynii nutagt amidarch irlee.Zyrh setgeleesee bid l byhnee ar ger eh oron ruugaa ilgeej bidnii ilgeesen byhneer maynga myangan ger byl aab eej alag yrs ar ger mini taivan amgalan eryyl saruul elbeg delbeg amirarch baina.Harin yyniig oilgoj zahidal ilgeesen eronhii said zorigtoi arga hemjee abch amlasnaa ajil bolgon yu hiisnee medryylj bidniigee bayrluulna gej itgen hyleeh bolnoo

+

Саша (79.124.232.126) 2008.10.26, 3:27 am:

14 т хандаж хэлэхэд Ардчилал гэдэг зүйлийг бас буруу ойлгосон хүмүүсийн нэг бололтой. Ардчилал гэдэг чинь хүссэн болгоноороо байж, хувиа хичээхийг хэлдэггүй л баймаар. Ямар ваа нэгэн юм заавал хажуудаа үүрэг хариуцлагыг дагуулдаг. Гэтэл энэ хэдэн малнуудыг хар. Ардчилал гэж солиороод тэнэгтэж өгнө. Ардчилал гэдэг чинь тийм туйлширал биш шүү дээ. Юмыг жоохон зөв ойлгож сур л даа…

unshigch (220.101.138.215) 2008.10.26, 4:43 am:

end uldeesen setgegdeluudees xaraxad l manaixan bie bienee xundlex uujim saixan setgeltei bolox ni xaragdaj bnaa. yagaad gevel ixenx ni gadaadad amidarch bui xumuusees irjee. tiimee ted ondor soeltoi, xogjiltei ornii irgedees mash ix zuiliig surch medsen uchiraas end bichsen niitleliig setgel, zurxneesee oilgoj xuleej avch bga yum. bi ch gesen olon jiliin omno gadaadad amidarch bgaad mongol yavsan xun. deerx niitleliig bichsen xuntei sanal neg bna. onoodor mongolchuud bidend bie bienee xairlax, xundlex setgel zurx gej alga boljee. mon xotiin soel irgenshil uuniig xun bur uxamsarlan oilgox l chuxal bna daa

botid baidal (79.68.69.220) 2008.10.26, 5:03 am:

Gehdee Erunhuu said bidend hen gedgiig sanuulj ugsun bizdee?
Tiimees deerh hynd yum bodogduulj chadsan baina. Bidend ch bas!
Sandaggyu bish boddog gedgee zahidalaaraa haruulsan bishyy?

botid baidal (79.68.69.220) 2008.10.26, 5:19 am:

Uursdiiguu bitgii huurgu l duu engehed har ajliin manlailagch mun yy gevel bish geed helel dee. Manaihan hynii hynd ajliig ni yag ajil shig hiij ugdug! Byr uguh uguhduu - bie bieneesee ursuj, uraldaj mori nohoi met hiij ugdug. Minii heleh geed baigaa yum bol Mongol hyn Mongol hynee hyndleldee.
Bie bieniigee busdaas haramlaldaa.
Busdtai niilj Mongolchuudiigaa bitgii hiildee!
Mongol hyn Tolgoi uudrug baildaa.
Ali bolhoor Mongol ulsiinhaa neriig busdad hiilgehgyu talaas ni yuldelee uhamsaralahiig urialj baina aa.
Mongol hyn eh nutagtaa gadaad heleer yarih yamar hereg baina aa. Ted nar mongol hel surah heregtei sh dee tiim bizdee ULAAN ZALAAT MONGOLCHUUDAA!

bitch (87.164.240.9) 2008.10.26, 6:08 am:

yu yariad bga yum bol, laabarchih yum a kkkk

bitch (87.164.240.9) 2008.10.26, 6:09 am:

yooyo hairan tsagaa urchilee, balaiin zgr

korea (59.8.241.170) 2008.10.26, 8:55 am:

oio

SU (76.25.22.64) 2008.10.26, 9:51 am:

Zarim neg yum uzeegui yumnuud ni unen yum bnaa ch geh shig… hen hunii meddeg esvel medeh l “COMMON SENSE” zuils l bichsen bna. Yor ni bol neg stress-d orchihson hunii “BLOG” l bna.

oasis (121.132.40.179) 2008.10.26, 10:32 am:

14 t. ta ardchilal gedeg ugnees oor zuiliig medehee baisan hun shig bna. tuunees chini aguu zuil baidag yumshde ho.delhii dayar zovhon ardchilal jinhene togs gedgiig hench batlaagui bna.bid oorsdiinhoo zamnalaar yavah bolno tsaashdaa.arai ooroor stge de

sanal (98.227.255.142) 2008.10.26, 10:39 am:

Ene hunuu bichsen zuils negl ontsgui bn Tegeed ch Londond haraar bgaa hund nud heegdeh bolon tednii soyol jinehen English uhaan chadvaraas suraltsah bolomj tun taaruu baidag yum daa. Goyo zuragtai zuzaan nomiig neejch uzeegui murtluu unshsaan bi gedegtei adilhan yumuu daa

sanal (98.227.255.142) 2008.10.26, 10:42 am:

plus-tunch yaduu setgej bichsen bn uran saihanch gedeg baihaa

ард түмний төр (203.91.114.3) 2008.10.26, 11:17 am:

Монголчууд түүхэндээ хүчирхэг явсан цаг бий. Үүний нууц нь маш энгийн. Монгол хүн бүр алуурчин, эрлэгийн элч байж чадаж байжээ. Хэрвээ нэг хацрыг чинь алгадбал нөгөө хацраа тавьж өг гэсэн номлол бол монгол хүний итгэл үнэмшил огт биш. Чухамдаа хүний эрхийг дээдэлсэн учраас л америкчууд хүчирхэг болсон түүхтэй. Хэрвээ галт зэвсэг эзэмших эрхийг үгүй хийвэл америкийн ардчилал мөхнө, хүний үнэ цэнэ унаж, эрх нь хөсөр хаягдана.

Таны эрхийг хамгаалах хамгийн хүчирхэг төр бол та өөрөө. Эрхийнхээ төлөө та бусдыг алах эрхтэй. Энэ эрхийг үндсэн хуулиар хамгаалсан улс хамгийн хүчирхэг улсыг байгуулах номтой. Хүн тэнгэрт халиснаар амьд явахдаа эдлэх бүх эрхээсээ хагацна. Өөрөөр хэлбэл үхэл нь дангаараа хүний амьд явахдаа эдлэх бусад бүх эрхтэй тэнцэнэ. Тэгэхлээр хүн алах эрхтэй болно гэдэг нь эрх мэдлийн тавин хувийг гартаа оруулна гэсэн үг. Чингисийн Монголд хүн нь хүн шиг, төр нь төр шиг байсны учир нь иргэний гарт төрийн эрх мэдлийн тавин хувь харъяалагдаж байсанд оршино.

USA (76.25.22.64) 2008.10.26, 11:33 am:

Bi lav Mongoldoo amidrah holoo olooguidee gadaadad garaaguideg. Oshoo olon yum sudlaya medeye, saihan duraaraa amidraya, delhiin busad ornuudiig uzeye gej Doctoriinhoo zergiiig avah geed gadaadad ajillaj amidarch suuna. Udahgui Mongol ruugaa butsna daa…

Pacific (76.87.26.199) 2008.10.26, 11:55 am:

Энэ хүн маш зөв юм бичжээ. Монголчууд хүнээ дээдэлж, хөгжүүлж, хүн хүнээ хүндлэх ёсонд суралцахгүй бол бид хөгжихгүй

uvgun bi beer (71.81.76.82) 2008.10.26, 12:25 pm:

ihed talarhan unshiv. uneniig il tod asuulga bolgon bichsen baina. .bi boddog ingej setgeh bodoh uzel bodloo ilerhiileh busadtai haritsah olond meduuleh ni jinhene bodit unend orshino. setgen bodoh tuurvin buteeh minii mongoliin tsoglog zaluus ta nartaa amjilt husie. busdiin umhii ugaaraar utagdan bui mongolchuudiinhaa tarhiig eruul saruul ,tselmeg huh tengeriin agaaraar ugaan ugch baigaarai. zaluustaa sain saihang husie

IOP (133.51.84.168) 2008.10.26, 2:37 pm:

Zov zuil bichsen bna shu. Bid hogjil soyoliig uneheer materiallag talaas ni haraad bgaa yum u da. Ene hunii helseneer oyun uhaanii hogjil, soyoljiltiin talaar anhaarah heregtei yum bna. Neeree l niigem hichneen yaduu, hunuus ni hoolgui honodog bailaa ch biye biyenee yadaj l hundleed, ineemsegleed haritsdag bolchikhvol baga ch gesen stressgui amidrah yum u da. Manaid ch gereesee garaad l baahan haraal, doromjlol dund orood yavchikhdag shuu de. Mongolchuud soyoliin tuhai ih anhaarch uzeh tsag bolson shuu. Quiza geh met urlagiinhan hotiin soyoliin tuhai duugarch ehelsend bi l lav huvidaa bayarlaj yavdag shuu.

erleg (67.159.44.138) 2008.10.26, 2:37 pm:

http://www.rupor.info/fokus/2008/10/20/sezon-politicheskoj-ohoti-otkrit-kto-sledujushhij/

Nara (79.46.237.246) 2008.10.26, 2:50 pm:

Vneheer vneng bichjee….

moil har nudet (124.158.102.103) 2008.10.26, 3:02 pm:

hun ooriinhoo bodliig helsen bna, uuniig buruu zow geed tuilshraad bgaanuud ni bas joohon yum bodoh heregteim bna shu!!! shuudhan helehed tuuhii bna za ta nar… setgegdel uldeegeegui humuus l harin boljiine! bi tiimd ni durtai gejiiiiine

munhule (61.134.115.75) 2008.10.26, 3:04 pm:

zugeer bolson baina dugnelt alga barag bidend orhson yum bolov uu dugneltiig ni
unendee bi ch gesen gadaadad amidardag bidend iishee ireh bolson olon nuhtsul shaltgaan baiga gevch mani niitlelchiig harad baihan ene buh sedvee zuvhun neg untsuguus harch bichsen baih yum ene ch argagui baih l daa hun zuvhun uzsen harsnaa l medej mederdeg yum shuu dee naizaa chi iluu sain bichihiin tuld ene amidraliin yag todorhio helvel bidend hamaatai mongol orniihoo amidraliig bugdiig ni oilgoh heregtei yum shig baina erunhiid ni shuu dee mongoliin amidral barag gej helvel 2 hon yanz baidag neg ni ulaanbaatariinh nuguu ni busad gesen manai uls chin huurhii iimhen l shuu dee getel uuniig dugnehed ihl amarhan bolov ch chi chadsangui naiz mine mongol oron chin gants ulaanbaatar bish yum shuu dee hu minii naiz hotiin hun bolohooroo huduu hotiig yalgaad baih shig baina gadaadad chi nadtai taarval bi hotiin hun harin chi huduuniih geed namaig gaduurhah uu chinii heleed baigaa ter soyoljson hun gesen todorhoilolt chi yag yug heleed baigaa ve bi oilgoogui bidnii mongolchuudiin huvid erhem deed uv soyol boloh uursdiin undestnii hundlen deedleh yos, tahimduugiin yos zergiig barin bichigiin erdemd shamdan uuriin undestnii hev mayagt tohiruulan hugjihiig heleh bolovuu gej bi bodoj baih yum
dahramd helhed bidnii hugjin holiin angli mayagaar hugjihgui baih oo esvel tariachin solongos, hyatad, zagaschin yapon mayagaarch hugjihgui bolov uu bid 70 jil oros mayagaar hugjih gej uzsen shuu dee gevch yu bolloo yuch boloogui
bid undestnii hev mayagaa hadgalaad uuriin gesen ontslogoi l hugjih bolomjtoi delhiin niitiin hugjiliin gol tulhuur bolson tsahim ertunziig aguulaad bank sanhuugiin arga tushlagiig ni ashiglaad gevch uuriin undestnii hotiig baiguulch shinj chanaraa hadgalch chadval ene bidnii hugjil boloh bolov uu gej bi dugnej baih yum. esvel bid ulaanbaataraa london bolgood tegeed bid hugjiluu saihan bolloo gej uzeh uu ter tsagt mongol undesten haana baih ve magadgui husguliin renchinlhumb, esvel hovdiin bulgan, esvel dornotiin halh gold, esvel gobi altain tugrug sumand l mongol hun uldeh baih iim yum buu baig ah duu mine and mine chinii helsen unen baina chamtai uzel bodloo huvaaltshad miniih bas uum baina bas jaahan dutuu l hellee
uur neg uulga; chinii yarisan undesnii huchtei soyol bid buddiin shasnii door hugjihgui baih uu
ene shashin bol bidend ontsgoi sain saihan zuil avchiraagui SOYOL SHASHIN HOYOROO YALGAJ HUGJUULMEER BAINA UUNIIG MANAI MONGOLCHUUD OILGOOSOI BIDNII SHASHIN BOL BIDNII SOYOL BISH!!!!!!!!!!!! bid jinhene soyoloo nadaar heluuleltgui medej baigaa za geh meteer olon zuil baina bayarlaa

JP: (133.1.46.3) 2008.10.26, 3:08 pm:

Zugeer l Mongol iim bn geed bichsen bn sht. Gadaad orchind halit bolovsrol ezemsheed, ergeed Mongoliin culture-g harahad nuden deer il haragddag l yum bn sht. Tegeed dotor n yurunhii said ingesen tegsen bn geed neeh ih yum bichcen bh iin. ter zugeer l bichegchiin bodol bn sht. Hunees iluugeer haraad bichcen yum yuruusuu alga. Shuudhan helehed humuusiin tsagiig iimerhuu demii yumand urehee bolih heregtei!!!

Mani hun uuriiguu nileen gaigui bolcon gej bodood bh shig bn. Boloogui bn shu! iim niited handaj yum bichmeer bgaa bol jaahan sudalgaatai, humuus gants hoyr udur bod olchihoorguigeer nariin aguulgatai, shinjleh uhaanii hev maygtai baih heregtei.

Mongolchuud soylguidee hugjihgui bn gej bodood bh shig bn. Soyliin oilgolt urgun tsar hureetei gants niitleld bagtaagaad bichchihdeg yum bish shuu dee. Jishee n garaaraa holoo idej bgaa enetheg, haruudiig bidend soylgui haragdana. Tegtel ted nar udur tutmiinhaa ajlaa hiigeed amidarch l bgaa.
Tegehed Mongold humuus yaj amidarch bn? Humuusiin ariun tsagaan hudulmuruur buteegdsen baylagiig avilga nerteigeer ideed suuj bdag uls turchidiig soylgui bn gej heleh uu? Hadgalamj gesen oilgolt baihgui, yanz buriin argaar tsugluulsan munguuruu tansag mashin avj unadag, unuudruuruu amidardag humuusiig soylgui bn gej heleh uu?
End niigem zuv golidroloor yavahad niigmiin gishuun burees dotorhoi zarchmuud shaardagddag. Ene undsen zarchmuud Mongoliin niigemd heregjihgui bgaad asuudliin gol n bn.
Buddiin shashnaar damjuulaad niigemiig soyltoi bolgochdog gej bodood bh shig. Shariin shashniig Mongolchuud yanz buriin san taviulj, tuvd nom lamaar unshuuldag hev maygaasaa garaad,… zugeer philosophy-g n amidraldaa heregjuuldeg boltol mani bichegchiin nas lav hurehgui bh shuu.

munhule (61.134.115.75) 2008.10.26, 3:11 pm:

zugeer bolson baina dugnelt alga barag bidend orhson yum bolov uu dugneltiig ni
unendee bi ch gesen gadaadad amidardag bidend iishee ireh bolson olon nuhtsul shaltgaan baiga gevch mani niitlelchiig harad baihan ene buh sedvee zuvhun neg untsuguus harch bichsen baih yum ene ch argagui baih l daa hun zuvhun uzsen harsnaa l medej mederdeg yum shuu dee naizaa chi iluu sain bichihiin tuld ene amidraliin yag todorhio helvel bidend hamaatai mongol orniihoo amidraliig bugdiig ni oilgoh heregtei yum shig baina erunhiid ni shuu dee mongoliin amidral barag gej helvel 2 hon yanz baidag neg ni ulaanbaatariinh nuguu ni busad gesen manai uls chin huurhii iimhen l shuu dee getel uuniig dugnehed ihl amarhan bolov ch chi chadsangui naiz mine mongol oron chin gants ulaanbaatar bish yum shuu dee hu minii naiz hotiin hun bolohooroo huduu hotiig yalgaad baih shig baina gadaadad chi nadtai taarval bi hotiin hun harin chi huduuniih geed namaig gaduurhah uu chinii heleed baigaa ter soyoljson hun gesen todorhoilolt chi yag yug heleed baigaa ve bi oilgoogui bidnii mongolchuudiin huvid erhem deed uv soyol boloh uursdiin undestnii hundlen deedleh yos, tahimduugiin yos zergiig barin bichigiin erdemd shamdan uuriin undestnii hev mayagt tohiruulan hugjihiig heleh bolovuu gej bi bodoj baih yum

JP (133.1.46.3) 2008.10.26, 3:13 pm:

14-Man shig humuusees hol amidraarai!!! ]
Ih mungunii baraa harchaad, “Tungalag Tamir” deer gardag shig, araas chini hutga zoochood guij medeh gar bn shuu!!!

munhule (61.134.115.75) 2008.10.26, 3:14 pm:

dashramd helhed bidnii hugjin holiin angli mayagaar hugjihgui baih oo esvel tariachin solongos, hyatad, zagaschin yapon mayagaarch hugjihgui bolov uu bid 70 jil oros mayagaar hugjih gej uzsen shuu dee gevch yu bolloo yuch boloogui
bid undestnii hev mayagaa hadgalaad uuriin gesen ontslogoi l hugjih bolomjtoi delhiin niitiin hugjiliin gol tulhuur bolson tsahim ertunziig aguulaad bank sanhuugiin arga tushlagiig ni ashiglaad gevch uuriin undestnii hotiig baiguulch shinj chanaraa hadgalch chadval ene bidnii hugjil boloh bolov uu gej bi dugnej baih yum. esvel bid ulaanbaataraa london bolgood tegeed bid hugjiluu saihan bolloo gej uzeh uu ter tsagt mongol undesten haana baih ve magadgui husguliin renchinlhumb, esvel hovdiin bulgan, esvel dornotiin halh gold, esvel gobi altain tugrug sumand l mongol undesten uldsen baij magadgui.
uur neg uulga bid soyol shashin hoyoroo yalgaj hugjuulmeer baina BIDNII SHASHIN BIDNII SOYOL BISH SHUU UUNIIIG MANAI MONGOLCHUUD OILGOOSOI

munhule (61.134.115.75) 2008.10.26, 3:17 pm:

bid undestnii hev mayagaa hadgalaad uuriin gesen ontslogoi l hugjih bolomjtoi delhiin niitiin hugjiliin gol tulhuur bolson tsahim ertunziig aguulaad bank sanhuugiin arga tushlagiig ni ashiglaad gevch uuriin undestnii hotiig baiguulch shinj chanaraa hadgalch chadval ene bidnii hugjil boloh bolov uu gej bi dugnej baih yum.

S.Javkhlan (202.72.245.130) 2008.10.26, 3:23 pm:

Dolgormaagiin erhten shig saihan uzemjitei saihan unertei amttai erhten haana ch bhgui. Bi nuhur ni bolohoor eniig helmeer bn. ter mini nutsgen bhdaa. mash ih tachaangui haragddag. huluu 2tiish ni bolgood deeshee haraad hevteheeree uneheer estgel sergeem baidag. chi mini hamgiin sexy huuhen shu.

Anonymous (202.179.10.62) 2008.10.26, 4:38 pm:

Íýýðýý ë ìàíàé ¿íäýñíèé ñî¸ë èðãýíøèë. ¸ñ ç¿é ìàø ÿäóó ø¿¿. Çàðèìäàà è÷ìýýð. Åð íü õýðöãèé á¿ä¿¿ëýã õýäýí íºõäèéã øàðûí øàøíààð äàðæ àâñàí þì áèø¿¿. Òýãýýä ñî¸ë èðãýíøèë ÿðèõ ãýâýë ìàíæ ãî óëñûí þì ë ÿðèãäàõ áàéõ. Ìàíàé ¿íäýñíèé õîîë ãýõýä ë õýäýí íýð òºðºë áèëýý. ̺í ìàíàé ÿçãóóð ¿íäýñíèé õîîëëîõ ¸ñ ç¿é ýíý òýð áàéíà óó. áààõã¿é. Íààä çàõ íü ýíý áèç äýý. Òýãýõýýð áèä ãàäíààñ èìïîðòëî¸. ßàõàâ äýý ñîö-í äàðàà îðîñ ñî¸ë èðãýíøèëòýé õýâ ìàÿãòàé õ¿ì¿¿ñ çºí人 áàéñàí õàðèí îäîî îðîí îðíû õýâ ìàÿãòàé õ¿ì¿¿ñ áóþó èíòåðíàöèîíàë ñî¸ë èðãýíøèëòýé óëñ îðîí ë áîëíî áèç. ªºð ÿàäèéí. Çàðèì íü ñîëîíãîñ àéë øèã, çàðèì íü USA àéë øèã, çàðèì íü Japan àéë øèã çàðèì íü Çèìáàáè àéë øèã õàðèí ìàíàéõ Ìîíãîë àéë øèã áàéíà ø¿¿. Ìàõ ÷àíàæ èäýýä ¿ëäñýíèéã íü ºã뺺 àæèëäàà ÿâàõäàà öàéíäàà õºøèãëºæ öîõè÷èõîîä ë åð íü ÿìàð õàìàà áàéíà àà õýí ü ÷ ìºíõ áèø áèç äýý. Äóð äóðààðàà ë áàéã. ßã ¿íýí ýíý ë áàéíà.

Hm (66.218.47.209) 2008.10.26, 4:55 pm:

Boloh bolohguin zaaggui bolson Mongolchuudiin oyun sanaanii hooson zaig anzaarch bodno gedeg sain nereg.Ene zaig Tuvdiin shariin shashnaar duurgehiig Bi demjihgui! Tegvel bugd Yas undesnii yavuurgui naimaachin arhichin Munbatiin Huree toiruulan sheesen tenbuutei tuvd shavi deerhi S.Javkhlan (202.72.245.130) shig nuuree nuuj busdiin neriig zeeldeed bas busdiin araas hor hiigchid bolno.Bieleh bolomjgui shaardlaga bugdiig negiig yarij nugeeg hiideg hoyor nuurtnuud bolj huvirgahaas uur yah ch ugui.Anglichuud Dalaig demjij,shariin shashniig reklamdaj bui ni harin ch tsaanaa narmai Azid hol yavah huneeltei.Enetheg Hyatadiin tusgaar tognol dund ni Anglichuudiin uldeesen Tuvdiin margaaniig bugdiig orhiod Husliig hyazgaarlasnaar hugjliig uguisgedeg ene shashin tarsan gazar munhiin yaduu baidgiig sanuulmaatr baina.Hoyor nuurlesen yos surtahuungui yaduusiig hudaldaj avahad hyamd!

m (77.0.253.105) 2008.10.26, 5:10 pm:

Uuriiguu hen gedgee medeegui odoohondoo tolgoi ni ergesen l hun baina daa. Busad humuusiin umnuus yum bichdegee bolimoor yumaa.

S. Bayaryn zahiag hun bur uur uuriinhuuruu huleej avna shuu dee.

hi (119.42.70.214) 2008.10.26, 5:21 pm:

mongoldoo irehed UB humuus mash buduuleg sanagddag shuu, uneheer cultural shokt ordog, mongoloos or UB irj baigaa humuus ehnii neg doloo honog uneheer buduuleg bdag ni ch unen.

49.JP_ii sanaliig demjij bna (134.36.59.18) 2008.10.26, 5:23 pm:

Nemeed helehed: engiin gar dorh yumaa zaaval mongo gelgui shiidchih yumnuud ih baidag daa. shashin gesnees Gandand baidag heden torgon daavuug saihan ugaagaad zuuchihvel goy haragdana daa, hirtei baihaar neg l ongo aldaad hurehees ch ontsgui haragddag yum bailee shuu.

laiatai (202.179.16.87) 2008.10.26, 5:37 pm:

manai mongolchuud ugaasaa sonin ard tymen dee. mongold baihdaa neg negendee arslan bar, bygdeeree neg l ih mundag hychtei, negendee deerlehsen haritsaatai. end ajil hiij baihdaa hudulj yadaad l, muu sanaalaal, gadad ochood gadnii ezendee ynench bool, holnii alchuur ni bolj hii gesen byh yumiini hiine. end MONGOL ULSIINHAA tuluu ter gadaadad bdag shigee ajildag boloosoi doo. hariin orond hariin hyn, hariin ulsiin hugjliin tuluu yu ch hiihees butsahgui, bas boloogui eznee tsaashaa harah hooronduur hulgai hiine….. harin uuriin ULSIIN tuluu yu hiij bna? heden tugrug yavuulj ar geree tejeej bairnii yniig l huurugduulj bgaa baih, uur yamar gavia baigaa yum? yahav zarim neg hymyys tom tom nertei companid sain ajil hiij l bga baih, ter hymyys bolj bna…. ug ni ter medlegee EH ORONDOO zoriulsan bol…….. amidral hetsyy bgaa, yumnii yne hetsyy bolj bna, gehdee EH ORNOO 1000 000$ amlasan ch bai hudaldahad belen bolood bna daa…. manai ulsiig udirdaj bgaa ihenh hymyysch yalgaagui, amniihaa hemjeegeer bol neg l ih uls ornii tuluu gesen yumnuud tsaanaa bygd luivarchid, erh medel alban tushaaliin tuluu ih mongu hayana. 100 000$- heden saya$ ARDCHILALIIN BUYANAAR HUVICHLAL bolj ulsiinhaa yildver, aj ahui, gazar, ord bayalag geed zarj boloh bolomjtoi bygdiig zaraad BAYAN HYMYYS BOLSON. ………. manai MONGOL ULS yu l bolood bna daa

Anonymous (202.131.235.69) 2008.10.26, 6:09 pm:

xyts yxer mongol teneg nobshnyyd

australian abo (115.129.26.19) 2008.10.26, 6:27 pm:

mongold baylag baina, gazar baina, medleg baina, bid hudulmurch humuus, daanch zambaraagui.
uur uuriiguu zasaj, humuujuuldeg system l heregtei.

60d (115.129.26.19) 2008.10.26, 6:29 pm:

haa saigui tenej yawdag teneg mini 14toi hamt mongoloos zailaarai za.

JP: Advice for Eebei (133.1.46.3) 2008.10.26, 6:46 pm:

http://www.ganaa.mn/ , Ene site n deer baigaa niitleluud shig, barimttai, sudalgaatai, mergejliin hunii analysis, dugnelt orson niitlel bichej baival, talarhan unshij bn shuu.
Blogoos chini harsan, nom bichsen bsan. iimerhuu niigemiin asuudal deer zugnult zohiol bichej bgaa yum shig “yangiin halil”-aar duurgeed, sanaagaaraa savaad baij bolohgui sht.

Sorry! Bi neeh JUDGE hiih gej ulairaad bgaam bish, chamaig erthen deer n oilgoj avaasai gej bodsiin shuu

zail zail (193.175.204.11) 2008.10.26, 6:47 pm:

sonin ym bichij ihelsenee suulruugee Budda shashing uhuuldag bainsht. Bolij uz. Yamar joohon joohon problem–g hundeer boddog ym we. Mongol uls bol Tow azi-d orshidog. Soyol gwel nuudelchin soyoltoi. Kyrgyz, uzbekistan, kazakagastan shig tow azi, slowan soyoltoi ard tumen. Bi mongoldoo hairtai. hoyriin hoorond ymand yun surtei ym bichdeg ym we-

гийгүүлж дээ (211.5.15.215) 2008.10.26, 7:11 pm:

аа мэдэхгүй үнэт цаасны компанаас халагдаад ажилгүй боллоо цаашид нутагтаа очсон ч ирээдүй харагдахгүй байнаа гадаадын монголчуудаа бидэнд нутаг буцсан ч амьдрах итгэл алга яг үнэндээ бид нар энэ цаг үеийн золиос болж дээ

Үнэн үг (220.145.140.244) 2008.10.26, 8:29 pm:

Байгаа байдалд бодитой дүгнэлт хийсэн, шийдэх арга замыг ч бас их зөв талаас нь бичжээ. Дэмжиж байна.

dub (79.97.231.11) 2008.10.26, 9:16 pm:

Bodold yyatai baih ynen zyil. Jijig zyil ygyi bol tom zyil gej ygyi bilee. End ogyyleh geed baigaa ychyyhen ch um shig ter zyilyydiig oilgohgyi baigaa baidal maani bidniig coeljoogyi baidal ryy tylheed baigaa um shyy dee.

jpn-s (219.203.39.55) 2008.10.26, 10:10 pm:

unen buguud unshuurtai l baina sh de.
49-n jp uuruu harin yumiig oilgoh,harah chadvar arai dooguur baih shig ee.
mongol mini soyoljih ni ch soyoljih l baih baga bagaar,harin ih l zalhuu ni saad bolood baih shigee.bas ajiliin bair geh met asuudliig ulsaas ni nemegduuleh,ajil olgoh tal deer ni zaluuchuudddaa tuslahgui bol mungugui humuus ni surguulid oroh bolomjgui, surguuli tugsuugui bolhoor ajil ni oldohgui geh met asuudal ih baih shig sanagddag.bi jildee 1 ochdog yum.
jp-s mongold ochihod ehnii 7honog ch yahav hugjiltei baidgiin, tegeed l soyoliin gehuu haritsaa,uilchilgeenees ni buhimdal bol alham tutan,udur bur ih de.
gehdee bur butsaj bgaa hun terend dashaas uur argagui ,yer ni dasdag gej baisan/naiz maani bur butssan yum/.
hun hunee hundleh mongol zan chanar maani nileen dutmag bolson l do.
tsag hugatsaa mun mungu/uls hugjij baij/ih heregtei baih l da huvi hunii bolon uls oron ,yulchilgeenii soyoltoi bolohod.
jpn gehed Tokyo-n olimpoos hoish l jinhene soyoljih hudulguun ehelsen gej yaridag yum.

baga,dund surguulaas ni soyol,humuujliin hicheel, dadlaga baih ch shaardlagatai baih.
manaid iimerhuu hicheel barag ordoggui baih.
gadaad uls orond niigemd yaj amidrah,soyoltoi irgen hun bolohod ni shaardalagatai hamgiin engiin medleg ,haritsaanii soyol geh met bol hunuujliin hicheeleer zaadag.

za medeej huvi hun buriin medleg,soyol g.m

asfasf (203.91.114.3) 2008.10.26, 10:11 pm:

Хангал догшныг чихдээд номхруулдаг
Хазаар ногтгүй унавал ч уначихдаг
Ханийхаа хайрыг даасан шиг даачихдаг
Халуу дүүгтэл хэлэхээ ч хэлчихдэг
Би жинхэнэ монгол
Билэг танхай хөдөөний хүн
Архайж гэмээ нь айргаар хурууддаг
Аархаж гэмээ нь гараад барилдчихдаг
Арилжаа сайвар моринд дурладаг
Ачит төрийнхөө сүлдийг дээдэлдэг
Би жинхэнэ монгол
Билэг танхай хөдөөний хүн
Эсгий дэлгээд гадаа ч нойрсчихдог
Эмээл дэрлээд хээр ч хоночихдог
Эрхсийн доор чөлөөтэй амьсгалсан
Эцэг дээдсийнхээ голомтыг сахисан
Би жинхэнэ монгол
Билэг танхай хөдөөний хүн

truth (76.25.53.242) 2008.10.26, 11:17 pm:

galzuu hunii temdeglel gej unen hui zaa

зөв (121.254.93.107) 2008.10.26, 11:28 pm:

маш сайхан нямбай бичжээ. үнэхээр гадаадад хэдэн жил гэрээ санаж санаж яг зун амраад монголдоо 1-2-хон сар болоход л бушуухан буцмаар санагддаг нь үнэн шүү дээ, тэглээ гээд бид ингэж тунгааж нэг боддог билүү дээ ? бас л хэд хоног бодох л сэдэв дэвшүүлсэн байна ,баярлалаа цаг гаргаж бусаддаа ухаарал нэмэрлэсэнд тань.

mungu uildverlegch (220.84.147.94) 2008.10.26, 11:34 pm:

uneheer saihan zuil bichsen bainaa

jiguur (202.55.191.24) 2008.10.26, 11:38 pm:

26 chi chaddag yum bol ter sain hunee UIH d gargaachdee. ta narshig yunii ch duhand hurelgui, heree medehgui haraal helj bdag zaluuchuudtai bolhoor l mongol oron hogjihgui bgaa yum. neg heseg ni mash uhamsartai uhaalag zaluuchuud bii. getel ihenh heseg ni chamshig shulsee zahiin hitad avgai nar shig hayj, gudmand bii zasaj, tom haran haraalj helj bdag. iim bolhoor l mongol oron hogjihgui bgaa yum za yu.

jiguur (202.55.191.24) 2008.10.26, 11:48 pm:

minii bodloor jiriin saihan har ajilchin hurtel uhamsartai saihan amidarch bolnoo gej boddog. hun bur deed bolovsroltoi boloh albagui. hervee uneheer chi durtai l bol jiriin saihan mujaan bolsonch bolno shuudee. mash saihan daruuhan tseverhen huvtsasladag uhaalag bj bolno shuudee. zovhon shireegeer dagnasan mujaan bsan ch yadag yum. chinii hiisen shireenii zagvar naanch davtagdahgui mortloo orchin uy deer uy hoyriig gaihaltai zohitsuulan hiisen shiree bj bolno shuudee. hervee hun gaihaltai saihan surguuliin tseverlegch bsan ch yadag yum be. chinii tseverlesen surguuli mash saihan ongo javhaatai bhad l hangalttai shuudee. hamgiin gol chinii ene hiij bgaa ajil yamar chuhal boloh, chi bhgui surguuliin orchin yamarshuu bh zergiig hund mash zovoor oilguulj ooriigoo uneluulj chaddag bh heregtei. iimguigeesee bolj l hund deerelhuuleh bolno. uhamsargui negend. uhaantai negen bol hun buriin hiij bgaa ajliig oilgodog yum. yamarch ajliig setegleesee hiih yum bol buh yum butnee gedegt bi itgedeg yum.

Uneheer unen sh de (213.94.255.246) 2008.10.27, 12:46 am:

Ene niitleliig unshlaa. uneheer unen sh de. Bi odoo gadaadad amidraad 3 jil bolj baina, urid ni bi uuruu yavaagui mongold baihdaa USA-d baigaa ahaasaa mungu neheed l gadaadad amidarch baigaa yum baij yun surtei yum be 100han dollar ugchihuuj gej shanalgaj baisan ue sayahan l bailaa.
Tegeed bi uuruu gadaadad ireed ter 100han dollariig yaj hudulmurluj avdagiig oilgoson yum. Minii bodloor boldog bol buh mongol humuusiig gadaadad gargaj heden jil ajilluulj, ene gadaadad baigaa humuus yaj MUNGU OLDOGiig uzuulmeer, medruulmeer yum shig sanagddag yum.
Gadaadad huniig daramtlaad baihgui, zagnaad baihgui murtluu huniig jinhene ajil hiilgej surgaj baina, tsag bariulj surgaj baina sh de, herev bi ajilaa hiij chadahgui, heden udaa tasalval neg l udur mash nairsgaar UUCHLAARAI TA AJILAASAA GARLAA, MARGAASH TA AJILDAA IREH HEREGGUI gej heleed l boloo. Getel manaid za nuhur mini dahij ingehgui shu geed l ajilluulaad baidag shu de. Ene bol jinhene huniig humuujuulne de. Ingeed yariad baival ch ih l yum baina. Erdembileg ene met bidnii meddeg hernee helj chaddaggui tum tumen asuudliin zuvhun zah zuhaas ni bichij humuust oilguulah gej baina sh de. Ter buhniig bichih bitgii helk yarihad ch ih yum baigaa da. Erdembilegt ajiliin amjilt huseye.

och.j (94.191.164.178) 2008.10.27, 1:33 am:

oilgosongui!!!

undral (80.121.43.0) 2008.10.27, 1:49 am:

mongol hun ( hun ooro oroosoo l bugdiig neej chadna )

Anonymous (76.87.111.237) 2008.10.27, 1:50 am:

gadaadad baigaa xymyys bol jax be. dotoodod baigaa xymyys l xecyy baina. ai ali ni xecyy baina. ene chyxam uynaas bolj baina gexeer abillagal xeel xaxyyli 1hamiin teneg bodlogo, odooch barag yg dyygarch boloxgyi bolox um shig baina.ter jagsaald orolcson xyyxdyydiig gargaachee. ene chini shydarga bish baina. xichneen ter bymaar ni idsen kazinodson gex xymyys boloxoor jax ch ygyi um. oorsdoo xylgai xiix argiig zaadag mortloo.

hrlsrnsymr (78.167.56.191) 2008.10.27, 2:45 am:

30. tai yag sanal negtei bna. Bi bas soyol irgenshilin tuhai yarih bolohoor gantsaad yu yarihaa medehgui ergelzeed bdag yum. Medehguidee tegj bolno. tegvel unshih yamar nom bdag bol?

anarkhist (98.227.139.22) 2008.10.27, 3:22 am:

Saixan bas boduushtai zuirlel boljee! Tand ajliin bolon ard olnoo sexeeruulex buyantai uilsed tani amjilt xusen erooe!!!

Үнэн үг (88.71.90.88) 2008.10.27, 5:30 am:

Эх орноо гэж элэг минь эмтрэх юм
Эх орныг минь эсэргүүнүүд эмтлэх юм
Их Хурал дээр минь сандайлж суучихаад элэглэх юм
Эзэнт гүрнийг минь эзэнгүйчилэн тонох юм
Ерөнхийлөгч нь ерөнхийдөө мэдэхгүй юм
Ерөнхий сайд нь Монголоо мэдэхгүй юм
Эрхээ хамгаалаад чулуу шидсэн хүүхэд рүү
Их буутай танк оруулаад буудаж байх юм
Ядарсан зүдэрсэн түмнийхээ
Сонгох эрхээр тоглохоор
Задарсан даварсан хужаа нарынхаа
Толгойг илэхээ больмоор юм

bayar (98.227.188.122) 2008.10.27, 5:32 am:

saixan bichsen baina

ANGLIAAS (131.111.194.22) 2008.10.27, 6:09 am:

Yaahav ajiglaltuud n sonirholtoi l yum baina. Gehdee `uran zohiool` shig `hairin shuleg` shig uyangiin halilaar bichsen baina. Gun dugnelt hiigdeegui, zugeer l pivo uuh zuuraa yaridag yumnuudiig baahan nurshij bichsen baina shd…

Yor n iimerhuu yum bichihdee onol unshij, sudalgaa harj, setgeliin halilguigeer bichij baigaarai gej zovolmoor baina.

Gehdee, unshihad sonirholtoi baisan. Amjilt husii

Bodooch dee. (202.5.161.46) 2008.10.27, 6:31 am:

End bichsen buh humuusiin sanaag bodood baihaar dandaa l hen negniig, busdiig buruutgaj, ooroo gadnaas harj baigaa hondlongiin shuumjlegch shig yum shig bichih yum. Mongolchuud ene bodloosoo salmaar yum.
Er ini iluu sain saihan amidraltai gazar ruu temuuldeg ini hunii yos shuu dee, ternees bish, hen negen hun muu baisnaas yavaad baigaa yum bish. Mongoldoo bayan amidarch baisan ch yavah bolomj garval humuus yavna, odoo ch manai bayachuud, jiliin todorhoi odruudee gadaadiin saihan gazar ger buleeree ochij ongorooj baigaa bizdee. Ene bol zugeer l hunii yos. Uls oron iim, tiim, mongolchuud iim buduuleg, tiim buduuleg geed baih yum, oorsdoo tedniig saiahn bolgoh gej yu hiisen yum be? Ingej baigaa ulsuud soyoltoi bolchihson yum bish shuu dee, gadniin humuusiig gadnaas ini haraad ooroo tiim bolchihson yum shg mongolchuudiig eldveer heleh yum. Ooroo bol adilhan l baigaa, gadaadiinhan ingej yarij baigaa humuusiig bol haraad bas l “”buduuleg mongolchuud”l gej baigaa.
Mongol iim muuhai, tiim muuhai gedeg ug ih durgui hurgej baina. Hen buruutai yum. Ingej yarisan humuus buruutai, tednii etseg eh buruutai, ternees bi, minii etseh eh buruutai bish. Ooroor helbel tsomooroo buruutai baihad esvel tor zasag ruu, esvel urid uye ruugee, esvel hen negen ini, ooroos ini buruutai bolood haraalgaad baih yavdalgui. Ug ni saihan bolgohiin toloo tsomooroo bodoj, yarimaar baina. Zovkhon buruug ini tootshoh bish, yaj oorchloh ve gedeg deer tsomooroo yarij bodoj, ajillamaar baina. Bidnii l eh oron, bidnii l baij baigaa tsarai, eriin saindaa soyoltoi gazar ochson yum shig bitgii iherheed bai. Bi ch gesen gadaadad baigaa, chamgui amidraltai, gehdee bi mongoliin toloo zurkh mini tsohilj, yaval chadlaaraa tuslah ve l gej bodoj yavdag. Ter “buduuleg”ard tumen baigaagiin achaar bid gadaadad surch, amidarch, yum uzej nud tailj yavaa yum shuu….

from GERMANY (78.52.230.4) 2008.10.27, 7:39 am:

Bichsen sanaa heleh gesen ugiig chini unshlaa, -
—- hunii nutagt suugaa ta bid uls eh orniihoo tuuhiin shine huudasiig ehluuleh uchirtai shu.

Gehdee deer neg zaluugiin bichsen shig - Joohon yum unshij, sain analiz, dugnelt hiildee,
yamar halit neg huntei sanaa bodloo soliltsoj baigaa bish.
negent mongolchuudiin net-eer ih ordog sonin deer bichij, niited hurgeh gej baigaa biz de!

shuluuhan helhed joohon unshihad taatai bish yum, - shuud joohon unshaad l’ tsaash unshih sonirhol buurj bn sh de. -
genet pizda ch gej baih shig, haaltan dorot esreg utgaar n’ baij ch bolno geh shig
yag “No Country for Old Men” -iig anh uzej baigaa yum shig genet tsochirdoj bailaa sh d…

(bi chamaig muulah gsn yum bish shu… tsaashdaa end niitlel sain bichij baigaarai )

ЗҮРХ НЬ ДЭЛСЭЖ ЦУС НЬ БОРГИЛЖ ЯВДАГ ЗАЛУУЧУУДЫН НЭГ (90.193.238.137) 2008.10.27, 8:30 am:

БИ Ч ОДОО АНГЛИД БАЙНА Л ДА. АМЬДРААД 2 ЖИЛ БОЛЖ БАЙНА. ТЭР СОЁЛ ЭНЭ ТЭР НЬ ЗАЙЛААААААААААААААСАЙ
ЗҮГЭЭР НЭГ ЗҮЛГЭН ДЭЭР ГЭР БАРИАД АМЬДРАХ ЮМСАН.
ХЯЗГААРГҮЙ ЭРХ ЧӨЛӨӨГӨӨ ЭДЛЭЭЭД
МОНГОЛЧУУДААА ХАРИЙН УЛСЫГ ДУРИАХ ХЭРЭГГҮЙ
БИД АГУУ ҮНДЭСТЭН БИДНИЙ СОЁЛ БИДЭНД Л БАЙГААА

irgen (61.194.39.67) 2008.10.27, 8:49 am:

Mongol uls uneheer bayan uls. gevch ard tumen bid ih archaagui baina. archaagui baidlaasaa bolood afrikiin ornii tuvshind hurch baina. Bid negdmel bish baina. temtsej chadahgui baina. ooriin uzel bodoldoo unench bus baina. ard tumnii archaagui baidliig hen negen heseg humuus ashiglaad baina. ard tumen toriig hayadag bolmoor baina. buruu huuli bus zuil hiisen toriin tushmel-g ogtsruulj chaddag, UIH-n gishuuniig tataj chaddag bolmoor baina. iim togtsoltsoog bii bolgosnoor Ta bid sanaa zovoh yumgui amidrah bolno. Ard tumen bid archaagui doroi baidlaasaa bolj onoogiin niigmiig yamar bolsoniig Ta buhen sain medej baigaa. zovhon erh medeltnii bair suurinaas harj hiisen huuli, togtool, juram. engiin irgen l hamag muu muuhaig uurch baina. ard tumen baihgui bol ene heden tseej deldsen bayachuud hen yum be? hen ch bish. Ard tumen bidnii tatvariin mongoor togloj baina. Bid yagaad oorsdiin tolson mongo haaguur yaj zartsuulagdaj baigaag medej bolohgui gej? Ard tumen bidnii hodolmoriig shulj baina. Yagaad bidend iluu tsagiin mongo ogohgui baigaa yum be? Ard tumen bidnii omchiig hulgailj baina. Yagaa bidnii omchiig EZEN bidnees asuuhgui dur meden hen negend ogch huvichilj baigaa yum be? Ta buhen yu gej bodoj bna?

Bolor (222.39.13.110) 2008.10.27, 8:53 am:

http://www.mgwhw.com/xmgl/home

DD (124.193.88.90) 2008.10.27, 9:33 am:

heey ene chine topic taviad ene yamar bolj ve unshaad medeeteh gesen daalgavr bish shuu dee. hun buhen ondoogoor setgene!! hun ooriinhoo uzel boldiig uuriinhuu oyun uhaanii hureedn bichej, tegeed enend chine ene iim ter tiim geed hereldeed l baih yum. ene chine bas l bidnii neg soyolguin ilrel shu dee!!

Bbb (203.194.117.250) 2008.10.27, 9:45 am:

Эдгээр залуусыг оюунлаг гэнүү ухаантай гэнүү бүүр солиотой гэнүү хамаа алга. Гэхдээ л хүний газар гүний нутагт зөвхөн хар толгойгоо болгоод хэдэн дойлуур зоосонд толгой биеэ мэдүүлэлгүй дэлгэц кийбоардыг аахилуулан бусдын төлөө оюунаа чилээсэнд нь талархах нь зүйтэй болов уу.

Та бүхэнд амжилт хүсье

Hot huduu gej yalgaad bgaa ni bas bishee (202.31.202.130) 2008.10.27, 11:04 am:

Ehnees ni unshihad ovoo yum bichij bsnaa, hot huduu geed yariad ireheer ni uuruu bas l tuurugduud bna daa gej helmeer bna, bas gadniin soyoloos heregteig ni l avna sh dee, ternees bugdeeree baisan baisan orniihoo hev mayagaar mongold amidrah geed taltsaad bh hereggui shuu dee. Uuruu bas l jaahan anglijaad bna shuu.

Tiimees hun buhen bgaa orniihoo soyoloos uuriinhuu uhaanii hemjeegeer soyoliig ni tuslaj avah l bh daa.

jps (133.51.84.12) 2008.10.27, 1:07 pm:

14oo chi ehnees ni dahiad unshaach dee
chi yaah ve dee mngld ireed l showdaad yavdiin bgaaz yaagaad gevel chi mngl maani yamar bn gej yadaj gudamjaar alhaj uzdegguinl yum bn ldaa bodvol baarand udurjin suusaar bgaad butsdiin bgaaz
uneheer mngld anhnaasa hotiin soyo gedeg ni tuluvshuugui zuil bsiim uu daa suuriin amidraliin golidroldoo orj bhad ni ardchihlal gedeg huvisgal ni garaad teriig ugui hiisen tegeed l unuuh hot suurin amidraliin soyol ni gadaad ruu garaad yavtsan unendee odoo bol turuus avch yavuulj bgaa negdsen bodlogo hugjliin plan bhgui uchraas ene zaluugiin heleh geed bgaa hotiin soyol ni huduuniihunduu barigdaad bn gej oilgoj bn
eh ornii nuur tsara bas l niislel shuu dee nuhduu
etsest ni helehd heleh amarhan hiih hetsuu
odoo l hiihgui bol ur huuhed maani 2 nutagtan bol eh oron gedeg ugiin uchir utgiig sain uhaarch oilgohgui bolov uu daa

jps (133.51.84.12) 2008.10.27, 1:08 pm:

91t hot huduu chini asar ih yalgaataishuu de
ene huvaalt bol delhiin ali ch orond bii
ali ch ornii hotiin hun huduunii hun 2 uur bdag shuu dee
magadgui zarim gazar huduu hot gelgui jijig tom hot gedeg bh l daa tiim blhoor evgui sonsogdoj magad chi huduuniih gej heluulehdee icheed bgaa bol chi ch uuruu huleen zuvshuurch bn gsn ug shuu dee

irgen (222.233.149.100) 2008.10.27, 1:48 pm:

zuragt radiogooroo ch um uu soyol irgenshiltei amidartsgaahiig uhuuhalah heregtei sh dee, zovhon hotiinhon geltgui l mongol dayaraa soyoljih heregtei. zahiin tuts-nees avhuulaad l uilchilj surah heregtei sh dee, urialsan mayagiin zar surtalchilgaa bainga yavuulaad bval yasan um be.

ENHBAYR=CORRUPTION (133.1.46.30) 2008.10.27, 4:50 pm:

Za za BItgii shaatsgaa! Zugeer l urtahaa hiitsgee!
Iim balai shahuu niitlel deer comment bicheed ch yadag iin! Heterhii engiin yumiig uran saihandaj yadag bnaa. Medlegt nemer boloh yum alga l bn sht!

64-T (134.36.59.18) 2008.10.28, 12:32 am:

haa saigui tenej yawdag teneg mini 14toi hamt mongoloos zailaarai za.

HEN BE CHI? MONGOLOOS ZAILUULAAD BAIDAG SONIN L BAINA SHUU, OOROO CHI MONGOL BISH L YUM BAISHD

Д.Цэрэнбат said...

Eebee, sonin yu baina. Amarch ireed yer holbogdsongui. Ene sonirholtoi siahan buteel bolson baina shuu ho. Bayar hurgetye. Tshaim urtuu bolon Mongolchuudyn web deer tavilaa. Utsaa solison uu? yer bolohgui yum.
yoslov
Bataa

eebee said...

Bayarlalaa naiza ni tegej baigaad yarina

eebee said...

Bayarlalaa naiza ni tegej baigaad yarina

Ganzorig V. Han Ho'hii said...

Sain bna uu?

Tun dajgui niitlel, ergetsuulel boljee. Keep doing!

Migration gej nerleed nileed deer bi bas Mongoloos uuriin bodloo bichij bsan um. Sonirhoj uzeerei.

http://vganzorig.blogspot.com/2007/08/migration.html

Ganzorig

Уухай said...

Ємнєтгєл "1. Саяхан миний нэг танил Солонгос улсад будагны їйлдвэрт ажиллахаар яваад 1 сар болсон чинь хордлогод ороод их хїнд байгаа гэсэн... Хэрэв Монголд будагны їйлдвэрт ажиллах санал тавьсан бол мань нєхєр ч "Яг шдээ" гэх байсан байх. Одоо хєєрхий минь биеэ эмчлїїлэх гэж их зардал гаргах байх гэж санаа зовж байна. 2. ТВ-р нэг эгч "Миний хїї сургалтын тєлбєрєє хийх гэж 8000$-р Чех явсан чинь буцаачихлаа" гэж байсан." Иймэрхїї юмаа болиод Монголд жижиг їйлдвэр байгуулах боломж их байна шдээ. Тэр гадаад явах гэж олдог мєнгєє нэг жижиг бизнест хєрєнгє оруулаад бїх зардалаа зєв тооцоод ажиллах хэрэгтэй шдээ. Иргэн хїн бїр єєрийнхєє тєлєє зїтгэж чадвал ийм иргэнээр дїїрэн МОНГОЛ УЛС хєгжинє. Тэхгїй Улс мєнгє єгєхийг хїлээж суувал Та бид энэ сэтгэлийн шоронгоосоо хэзээ ч суллагдахгїй. "Тэр их олон Хятад малнууд яаж амьдраад байнаа./Хятад хїний 95 хувь нь жинхэнэ амьд малнууд гээд боддоо /". Миний хувьд хичнээн гадаадад боловсрол эзэмшээгїй ч Монголдоо боловсрол эзэмшээд ажлаар ганц 1 удаа галуу, шувууны мах идсэнээр тэр соёл гэдэг зїйлийг бага ч гэсэн їзсэн. Гэхдээ соёл гэдэг сайхан хувцаслах биш гэдгийг л хїн болгонд ойлгуулах хэрэгтэй. Хамгийн эхний соёл бол "Эргэн тойронд байгаа хїмїїсээ хайрласанаар" соёл бий болдог. Тэр хайр чинь нэг нэгэндээ сайхан хандах, бусдыг хїндлэх їйлдлээр бий болдог. Ингэж чадсанаар тэр ямаанд єгдєг, малаа тоолоход гаргадаг зардалаа єєрєєр ашиглах сэтгэхїй Улс тєрчидєд їїснэ. "Би ч гэсэн жижиг бизнес хийхэд туслалцаа їзїїлэх зорилгоор жижигхэн зєвлєгєє єгєх тєв нээх хїсэлтэй байгаа." Хамгийн гол нь олсон ашгаасаа ард иргэддээ нийгэмшлэл, мэдлэг зэргээр тїгээхэд эргээд буян болно. Бизнес гэдэг чинь хэмжээнээсээ биш Нийт оруулсан хєрєнгє оруулалтын 10 хувиас давсан ашиг єгч байвал л бизнес гэдэг юм даа МОНГОЛЧУУД МИНЬ ЭЭ. Хєєрхий гадаадад байгаа Монголчууд нь Монгол хїний амны иблгээр Бидэнд их сайхан ярьдаг болохоос Биднээс долоон дор амьдарч байна шїї дээ... Одоо тэр Солонгос явах гээд жагсаад зогсож байгаа 8000 залуусыг харсан чинь бїр ч дотор бачимдаад байх юм даа. Тэдний цаана дор хаяж 24000 хїний нїдэнд нулимс хурж байгаа шїї дээ... Тэгээд бид ийм хїмїїсээс соёл хїлээж суух ч гэж дээ

freeman said...

bugdeeree sain uu,
bi ene niitleliig unshlaa. dajgui goyo bichsen bna. Er ni humuus sanaa onoogoo ingej haramgui huvaaltsaj zuvshiltsuj baij l uragsh ahij, hugjil devshild hurne shuu dee! Gol sedviin talaar sanalaa helehed:
1-rt; Neg soyol deer tuvluruhgui, tarhai butarhai bna gej bgaa ni bas bodoh asuudal mun ch gelee huvi hun gedeg talaas ni bodvol yamar ch soyoltoi (baruunii, Amerikiin, Angliin, Azi g.m) hun bsan busad hunteigee zohitsood amidarch bolno shuu dee?! Hun l yum chini!
2-rt; Mongol hunii ontslog bol yamar ch yumiig hurdan huleej awah, uuriin bolgoh chadvar. Yamar neg zuild hurdan suraltsdag, dasan zohitsdog. Buddiin soyol ch gesen unendee bol mongoliin soyol bish shuu dee! Ter bol eneteheg, tuvduus garaltai soyol!!! Mongolchuud bol yag usan dotor hiileed tavichihsan bumbugtei adilhan. Ter bumbug hezee ch usand jivehguitei adil neg tiim chadvar ihenh mongol hund bgaa.
Tovchhondoo gevel minii sanaa im bna.

Anonymous said...

Асуудал шийдэх зам чинь таалагдсангүй. Гэхдээ асуудыг маш зөв гаргаж тавьсан санагдлаа.(Шашин бол асуудлыг шийдэх зэвсэг биш байх)
Шийдвэрлэх зам нь энгийн та эх орондоо ирээд өөрөө ажилаа сайн хийгээд өгөөч. Харьд дуслуулсан хөлсөө Монгол орны хөрсөнд дуслуулаад үзээч. 100000 иргэн нь шургуу ажлын үр шимээр амьдарч болдогыг харуулаад өгвөл бусад нь дагана. Монгол улсын Ерөнхий сайдын үндсэн санааг нэг үгээр хэлбэл Монголд жирийн ажилчин хэрэгтэй байна гэсэн үг гэж би ойлгосон. Авилгачин, худалч, дэмий чалчигч хүн харьд амьдарч чаддаггүйг Монгол оронд хэрэгжүүлэх гэсэн санаа гэж би ойлгосон юм. Монголд ирсээд тэмдэглэлээ үргэлжлүүлнэ гэж найдъя.

Havar said...

Sanal neg baina, yalanguya Buddiin shashniig ergen avchrah talaar! Unengee helehed bi ch bas Eronhii saidiin zahiag unshsanaas hoish halit bodold orood asar tosootei dugneltend hureed baisan um. Mongolchuud maani ooriinhoo mon chanar, yos ulamjlalaa martsan ni bidniig asar togtvorgui huiten bolgoson gej uzdeg. Minii bodloor Buddiin philosophy-g surguulias ni zaaj ehelvel hamgiin zuitei met.
Eebee unshihad uramtai bailaa, dahiad bicheerei!

Anonymous said...

Eebee ah sain uu?

Mongold asar tom usrelt bolj baina gej boddog. Deer ued (Rerichiin bil uu?) "Capitalismiig Algasch" geed neg mor'ton Mongol Capitalism deeguur Mongoliin dalbaag namiruulsaar haraij baigaa zurag baisan daa. Terniihee yag esregeer, Capitalism ruu usreed orchihloo. Gagtzhuu yun deer buuh baisan be gedgee ur'dchilan saitar bodoj tungaagaaguigees odoo ch gesen unasaar baih shig. Medeej zunduu materiallag devshilted taluud garsan l daa. Gevch "ios surtahuun", "soyol"(zoriud haaltand hiiv, ih subjective uchraas)-ii huvid iheehen doroitold orson yum uu daa. Naad zahiin jishee helehed Mongold avilgal denduu gazar avsan, yamar negen alban tushaald orohod hahuul' zaaval ugnu gedgiig buur oilgochihson, systemiinh n' bureldehuun heseg bolson met. Hamgiin gol n' eldev nam, jalga dov, nutag us, ah duu hamaatan sadan geh met yavtzuu hureenii erh ashgiig yamagt deeguur tav'j baigaa n' Mongol ulsiin hugjild uneheer saad bolj baina.


Buddiin shashniig heregleh tal deer bol minii bodloor zaaval ene ter shashin gej bas yavzuurmaargui sanagdah yum(deerhiin shaltgaanaar). Er n' ihenh shashinguud bugdeeree l Nugel hiivel buruu, Buyan uildvel sain gej zaadag bus uu? Tegeed ch bidnii ue (30+) bol eej aav n communism baiguulaad zavgui, yun Budda yun burhan l baisan shuu dee. Tegeed ch yag nariin uhaad uzvel Buddism ch bas Mongolchuudiin unagan shashin bish shuu dee. Tetgevert garanguutaa (buyu ardchilal yalahad) uchirgui maan' megzem bolood, end tend ovoo shovoohoigoo tahiad ireheer nadad lav tegj surtei suseglej bishirsen setgel turuhgui baina. Taniig end Buddismiig shashin gehees iluu philosophy mayagaar helj baigaag oilgoj l baina. Gehdee yag Mongolchuud deer buulgahad yaaltchgui l sum hiid, lam huvargaar damjdag biz dee?

Naad zah n' l hicheel zutgel, shunahai suv'dag hoioriin zaagiig yag nariin togtoogood uguhud ih hetzuu yum. Ternees bolood Mongolchuud unetei gar utas barihuu, ter heden tugruguu tsaash n' hiih uu geh met engiin bolovch huv' hundee yarvigtai asuultand ter bolgon zuv alham hiij chadahgui l baina.

End neg yum sonirhuulahad, heden jiliin umnu Dalai Lamiin surgaal' angli hel deer hevlegdseniig unshvaa. Hun uuriigoo hairlahguigeer huniig hairlaj chadahgui gej ireed l mash engiin oilgomjtoigoor bichsen baisan n' man' metiin tuvd muvd helgui humuust bol ih l oilgomjtoi sanagdsan shuu.

Zaa gadaadad baigaa Mongolchuudiin huvid bol ihenh n' yamar ch baisan tolgoi, dans hoiortoo yum hurimtluulj avaad butsah bodol tarhiniih n' nugalaasnii haa negtei il dald helbereer nuugdaj baidag gej boddog. Butsaad ochihoos emeej baigaa ganz zuil(minii huv'd) bol unendee hiij buteehed uchrah shudarga bus saad shuu dee. Ajild orie gehed hahuul', business hiie gehed hahuul' esvel racket. Tuunees bi endees ochood gadaadad sursandaa dulduidaj dotoodod tugssun negnii ajliig bulaah gej ochood yuhev dee? Aan shudarga ursulduunuus bol aih yum alga, hoiouulaa ursuldie, chi nadaas sain bol namaig yal. Harin usdehgui, buldugduhgui, turuulj hamraas tsus garsan yum uu uilsan n' yalagdna. Daraa n bi chamaas sur'ya. Tegeed hoiouulaa saijir'ya.

Har'd am'drahiin neg sain tal n' uneheer hun uuruu uurtuu naiddag bolj baigaam daa. Hetzuu uedee hetzuu shdee, iostoi tug ch barina tugal ch hariulna gedeg shig yug es uzev. Uvchin tusahaas hurtel aij, jaahan hanialgaval l uuriigoo archlaad ugnu shuu dee (deerh Dalai lamiin surgaal' shig). Hendee ch naidahav dee.

Mongolchuud uursdiigoo delhiid taniulah tal deer bol neleen devshil garsan ch gesen bas gadaaduudiin uursdiinh n hicheel zutgel, business sonirhol nuluulsniig heleh heregtei. Sayahan doo 2003 ond Robert Friedlandiig Mongoliin Elch Hurungu Oruulagch geed l adis avah n' holgui shuteed baisan. Alt zesiin une suga usuud, Oyu Tolgoi tomrood irehiin tsagt onoo muu Friedlandaaraa tuv talbai deeree sor zaldag gejiishd. Mongolchuud ene tal deer bas jaahan soyoljih heregtei yum bol uu? Gantzaaraa uhaad idej chadahgui bol huneer uhuulaad huvaagaad idchij surah heregtei l baih. Udahgui ene Mor'ton Mongol neg gazardah bailgui dee. Morin del deerees delhiig ezleh amarhan, Morinoosoo buugaad turiig tuvhnuuleh amargui gedeg bil uu?

Anonymous said...

eebee (tanihgyi ch gesen nereer chin duudchihiyaa, adilhan zaluu hymyys baina), buddhism-iig yaj ch mushgiad niit mongolchuudiin irgenshiliin suuri bolj chadahgyi shyy dee. Iishee orood yu bodoj bgaagaa bicheerei gej chamaas hysemjlii, urdchilaad bayrlalaa: http://munkhtengerniigemleg.blogspot.com/

hyndetgesen, bio

Anonymous said...

Very valuable information

Anonymous said...

In it something is. Thanks for an explanation, the easier, the better ?

Anonymous said...

Hey, I am checking this blog using the phone and this appears to be kind of odd. Thought you'd wish to know. This is a great write-up nevertheless, did not mess that up.

- David