Tuesday, 26 December 2006

10 жилийн өмнөх шvлгvvд

Цаг хугацаа гэдэг хурдан юм. Саяхан л би эдгээр шүлгүүдийг бичэж байсан мэт санагдана. Гэтэл одоо арван жил өнгөрчихжээ. Өөрийнхөө бичсэн зүйлсийг эргээд уншихад зугаатай юм байна. Зурагтай адил тухайн үеийнхээ дурсамжийг тээж байдаг ажээ. Доорх шүлгүүдэд ганц хоёр гоё мөр байна. Жишээ нь, алаг нүдээ бүлтийлгэн амьсгаа даран зогсном би гэсэн байна шүү, ххэхээххээ.Уг нь би алаг нүдгүй л дээ. 10 жилийн өмнө гэхэд би их сэрэлтэй шүлгүүд бичсэн байх юм. Нандин зэмсэгээ оролдуулвал ч гэх шиг...
За, за надад эдгээр шүлгүүдийг эргээд уншихад хөгжилтэй байлаа. Чамд мөн тийм байх болно гэдэгт итгэнэ.


Хувингаар ус цутгах мэт
Хүйтэн бороо шаагина.
Дөрвөн давхарын цонхыг би
Нүд салгалгүй ширтэнэ.
Уран биеэ гайхуулсан

Усны мөнгөн жараахай шиг
Хүний сайхан үр
Хүсэл тачааллыг бадраана.
Түнэр харанхуй дунд

Саран мэт гэрэлтэх
Тэр нэгэн цонх руу
Жигүүр ургуулаад нисэхсэн.
Бүсгүй минь чи байзнаач

Битгий хөшгөө татаач
Ариухан биеийг чинь үзэж
Агшин бүрийг нь тогтоох гэж
Алаг нүдээн бүлтийлгэн
Амьсгаа даран зогсном би.
Усанд сэлэх жараахай минь,

Огторгуйд гийх саран минь,
Орчлонд чамаас илүү
Яруу найраг гэж үгүй.
Намайг огт үгүй мэт

Намайг огт байхгүй мэт
Бөмбөрцгийг ганцхан чи
Эзэгнэхэн төрсөн мэт
Уяхан гоолиг биеэрээ
Уран тансаг хөдлөөч
Билгийн нүдийг нээж
Бадаг шүлэг хайрлаач…
Үй түмэн дуслаараа

Танай цонхыг мөргөх
Усан мөнгөн бороо над
Таатай сайхан санагдана.
Усан хөшигний цаанаас
Саран мэт гэрэлтэх
Үзэсгэлэнт сайхан бие чинь
Шүлгийн санаа мэт тодхон.
Хувингаар ус цутгах мэт
Хүйтэн бороо шаагина.
Хүний сайхан үр
Хүсэл тачаалыг бадраана.

1993.


ӨВЛИЙН ТУНГАЛАГ ӨГЛӨӨ

Өвлийн тунгалаг өглөө
Үс ноос нь сэгсийгээд
Цог жавхаатай харайх
Шар банхартай адил
Миний бие чамайг харахаар
Өөрийн эрхгүй согтож
Чиний хөөрхөн аашинд
Сэтгэл баясан дэвдэг.
Өөдөөс ширтэх хоёр нүд чинь

Улам их хүч хайрлаж
Өглөөний тунгалаг агаар шиг
Цог залийг маань бадраадаг.
Цог заль маань сэргэж
Ааш омог маань ихдэхээр
Амгалан дөлгөөн чамайгаа
Зовоох гээд байдаг нь хэцүү.

ХЭРЭВ ЧИ…

Хэнд ч байхгүй уран баримлын

Ховорхон цуглуулгаа чи над үзүүлвэл
Чихэр мэт амттай үг
Чихэнд чинь би шивнэн хэлнэ.
Балчир хүүхэд шиг гараас чинь хөтлөн

Томоотой гээчийн алхах болно.
Хорвоод ижилгүй нандин үзмэрүүдийг нь
Хамаагүй оролдож би гэмтээхгүй!
Бүрхэг тэнгэр дээрээс нөмрөн

Болжмор шувуу бодлогогүй жиргэн
Далай тэнгис булгилан давалгаалж
Дараа нь тэгээд бороо шиврэхийг
Дуулгавартай нь аргагүй би ажин
Таны тааллаар бүхнийг хийнэ.
Бусдад үгүй нандин зэмсэгээ

Хэрэв чи надаар оролдуулвал
Сонссон хүн нэрээ мартахаар
Солиотой хөг би оруулна.
1995.07-


БУРИАД БАСГАН

Буриад басган бүхнээс амттай

Шинэхэн барьсан халуун талх
Таны ачаар би хоолонд орж
Өег цатгалан алхах болов.
Зузаан түрхсэн цөцгийтэй талх

Чамайг над санагдуулаад…
Өглөө би ханталаа идсэн
Одоо хүртэл өлсөөгүй явна.
Буриад басган зөөлөн, булбарай

Дурсаж суухад хөгжөөнтэй, наргиантай
Их сургуулийн гудманд булан бий
Харанхуй бөгөөд хөл хөдөлгөөнгүй
Хоёулаа цуг тийшээ очьё
Над чамд үзүүлэх юм байна.
Буриад басган өгөөмөр сэтгэлтэн

Ховорхон гэмээр ачтай хүн
Толгой эргэм олон маамуу
Ар өврөөрөө тойруулж суулгачихаад
Арван тавны сар шиг мишээн
Мээмээ чи хөхүүлж суух юм.
Ингэж би шөнө зүүдэлсэн
Тэдний дундаас хамгийн шуналтай
Тэгээд бас хамгийн хайртай нь
Чамайг үргэлж тачлаан зовоодог
Сахилгагүй бор банди гоц ялгарна.
Буриад басган ёроолгүй тулам

Тэнгис далай мэт тачаагуй бүсгүй
Бургасны нарийн мөчир адил
Чиний өвөрт шурган ороод
Чамд багтахгүй байгаа тэр их хайрыг
Ганцхан өөртөө шингээмээр байна.
( Харин чи болгоомтой байгаарай

Юмыг яаж мэдэхэв, гэмтээчихэж магад! )
Буриад басган мантуун бууз

Боловсорч гүйцсэн алим жимс
Хойд насандаа төрөл ахих
Хорвоод ховор нандин бүсгүй.

No comments: